فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٤٤ - سكوت در نماز جماعت
وَلَّوْا إِلى قَوْمِهِمْ مُنْذِرِينَ.
احقاف (٤٦) ٢٩
١٩. دعوت جنّيان از همديگر براى سكوت، در پى شنيدن قرآن از پيامبر صلى الله عليه و آله:
وَ إِذْ صَرَفْنا إِلَيْكَ نَفَراً مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قالُوا أَنْصِتُوا ....
احقاف (٤٦) ٢٩
سكوت در برابر منكرات
--) همين مدخل، سكوت در برابر فساد
سكوت در برابر ياوهگويان
٢٠. سكوت در برابر ياوهگويان، نمودى از بردبارى ايمانآورندگان اهلكتاب:
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِهِ هُمْ بِهِ يُؤْمِنُونَ وَ إِذا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ ...
لا نَبْتَغِي الْجاهِلِينَ. [١]
قصص (٢٨) ٥٢ و ٥٥
سكوت در جهنّم
٢١. فرمان سكوت به دوزخيان از سوى خداوند:
وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ ... فِي جَهَنَّمَ خالِدُونَ قالُوا رَبَّنا ... قالَ اخْسَؤُا فِيها وَ لا تُكَلِّمُونِ. [٢]
مؤمنون (٢٣) ١٠٣ و ١٠٦ و ١٠٨
سكوت در قيامت
٢٢. سكوت انسانها و صاحبان شعور، نزد خداوند، در قيامت:
يَوْمَ يَأْتِ لا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ ....
هود (١١) ١٠٥
يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لا عِوَجَ لَهُ وَ خَشَعَتِ الْأَصْواتُ لِلرَّحْمنِ فَلا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْساً.
طه (٢٠) ١٠٨
رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُمَا الرَّحْمنِ لا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطاباً يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ ... [٣]
نبأ (٧٨) ٣٧ و ٣٨
٢٣. سكوت فرشتگان در برابر خداوند، در قيامت:
يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً.
نبأ (٧٨) ٣٨
٢٤. سكوت كافران در قيامت، با مهر شدن دهانشان از سوى خداوند:
هذِهِ جَهَنَّمُ ... اصْلَوْهَا الْيَوْمَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَ تُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ ....
يس (٣٦) ٦٣-/ ٦٥
٢٥. سكوت مكذّبان، در روز قيامت:
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ هذا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ.
مرسلات (٧٧) ٣٤ و ٣٥
سكوت در نماز جماعت
٢٦. لزوم رعايت سكوت در نماز جماعت، به هنگام قرائت امام:
وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا ... [٤]
اعراف (٧) ٢٠٤
[١] . مراد از «اعراض»، عدم مقابله به مثل است. (الميزان، ج ١٦، ص ٥٥)
[٢] . در آيه شريفه «اخسئوا فيها و لاتكلّمون» استعاره كنايى به كار رفته است و مراد، طرد آنان با دور كردن و قطع كلام است. (همان، ج ١٥، ص ٧١)
[٣] . ضمير فاعلى در «لايملكون» به همه جمعشوندگان در روز قيامت، اعمّ از فرشتگان، روح، انسان و جنّ برمىگردد. (الكشّاف، ج ٤، ص ٦٩١؛ الميزان، ج ٢٠، ص ١٧١)
[٤] . يك احتمال در رعايت سكوت به هنگام قرائت قرآن، مربوط به نماز جماعت است. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٧٩١؛ الكشّاف، ج ٢، ص ١٩٢)