«سهيل بن عمرو بن عبد شمس» از اشراف قريش و نماينده آنان براى تنظيم صلحنامه حديبيّه با پيامبر صلى الله عليه و آله بود كه پس از فتح مكّه مسلمان شد. [١] برخى مفسّران، مقصود از «ائمّةالكفر» در آيه ١٢ توبه (٩) را وى و چند تن از سران شرك دانسته‌اند كه خداوند دستور كارزار با ايشان را داده است. [٢] ذيل آيه ٦٠ توبه (٩) نيز وى از «مؤلّفة قلوبهم» دانسته شده كه رسول‌خدا صلى الله عليه و آله از غنايم نبرد حنين سهمى براى آنان اختصاص داد. [٣]

سياحت‌

سياحت به معناى سفر، سير، گردش بر روى زمين، از شهرى به شهرى رفتن، جهانگردى‌ [٤] و گردش كردن‌ در شهرها و كشورهاى مختلف آمده است. [٥] در اين‌ مدخل، معناى سير در زمين، توأم با مطالعه و تفكّر مورد نظر است و از واژه‌هاى‌ «سير» و مشتقّات آن و «سيحوا» استفاده شده است.

آثار سياحت‌

١. بصيرت‌

١. سير و سياحت در زمين، عامل بصيرت و رهايى از كوردلى:

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ.

حج (٢٢) ٤٦

٢. پذيرش رسالت‌

٢. سياحت در زمين و تأمّل در آثار مكذّبان پيامبران، زمينه پذيرش رسالت پيامبر صلى الله عليه و آله:

وَ قالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما عَبَدْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْ‌ءٍ ... وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا ... فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ. [٦]

نحل (١٦) ٣٥ و ٣٦

٣. سياحت در زمين و تأمّل در سرنوشت مكذّبان معاد، زمينه‌اى براى پذيرش معاد:

... فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ‌ هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ‌ ... [٧]

آل‌عمران (٣) ١٣٧ و ١٣٨

[١] . الطّبقات، ج ٦، ص ٩؛ ج ٧، ص ٢٨٤؛ اسدالغابه، ج ٢، ص ٥٨٥-/ ٥٨٦؛ الاصابه، ج ٣، ص ١٧٧-/ ١٧٨

[٢] . جامع‌البيان، ج ٦، جزء ١٠، ص ١١٣-/ ١١٤؛ اسباب‌النّزول، واحدى، ص ١٦٣؛ مفحمات‌الاقران، ص ١٠٤؛ معالم‌التنزيل، بغوى، ج ٢، ص ٢٣٠؛ زادالمسير، ج ٣، ص ٤٠٤

[٣] . جامع‌البيان، ج ٦، جزء ١٠، ص ٢٠٧؛ مفحمات‌الاقران، ص ١٠٦

[٤] . لغت‌نامه، ج ٨، ص ١٢٢٢٤، «سياحت»

[٥] . فرهنگ فارسى، ج ٢، ص ١٩٦٦، «سياحت»

[٦] . جمله «فسيروا فى الأرض فانظروا ...» در جواب دليل مشركان است كه مى‌گفتند: «لو شاء اللّه ما عبدنا من دونه من شى‌ء»؛ بدين معنا كه در زمين سير كنيد و در فرجام مكذبان تأمّل كنيد تا برايتان روشن شود كه دعوت پيامبران تنها براى انذار است، نه اجبار بر ترك عبادت بتها، و رسالت و دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله هم، آن‌گونه كه شما تصوّر مى‌كنيد نيست. (الميزان، ج ١٢، ص ٢٤٥)

[٧] . مراد از «مكذّبين»، انكاركنندگان معاد و ثواب و عقاب‌است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٨٤٢؛ منهج‌الصّادقين، ج ٢، ص ٣٤٤)