وَ أَلْقِ عَصاكَ فَلَمَّا رَآها تَهْتَزُّ كَأَنَّها جَانٌّ وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يا مُوسى‌ لا تَخَفْ إِنِّي لا يَخافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ.

نمل (٢٧) ١٠

٢. شيطان‌

٥٧. وسوسه شيطانى، زمينه ترس و مانع شهامت در برابر دشمن:

إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ.

آل‌عمران (٣) ١٧٥

نيز--) استقامت و صبر

شجره زقّوم‌

--) زقّوم‌

شجره ملعونه‌

شجره ملعونه‌ [درخت لعنت شده‌] در قرآن يك بار آمده و مقصود از آن به حسب اقوال مختلف، درخت زقّوم، [١] بنى‌اميّه‌ [٢] و يهود [٣] است. در اين مدخل فقط از واژه‌ «الشّجرة الملعونة» و مصاديق احتمالى آن بحث شده است.

امتحان با شجره ملعونه‌

--) همين مدخل، فلسفه شجره ملعونه، امتحان‌

تهديد با شجره ملعونه‌

--) همين مدخل، فلسفه شجره ملعونه، تهديد

ذكر شجره ملعونه‌

١. شجره ملعونه در قرآن، شايسته ذكر و يادآورى:

وَ إِذْ قُلْنا لَكَ‌ ... وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ‌ ....

اسراء (١٧) ٦٠

فلسفه شجره ملعونه‌

١. امتحان‌

٢. نشان دادن شجره ملعونه به پيامبر صلى الله عليه و آله در رؤيا از سوى خدا، سبب آزمايش و امتحان مردم:

... وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ ... [٤]

اسراء (١٧) ٦٠

[١] . مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٦٥٥؛ الجامع لاحكام‌القرآن، قرطبى، ج ١٠، ص ١٨٤؛ روح‌المعانى، ج ٩، جزء ١٥، ص ١٥٣

[٢] . مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٦٥٤؛ الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج ١٠، ص ١٨٥؛ روح‌المعانى، ج ٩، جزء ١٥، ص ١٥٥

[٣] . مجمع‌البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٦٥٥

[٤] . تقدير «الشّجرة الملعونة» چنين است: «و ما جعلنا الشّجرة الملعونة فى القرآن إلّافتنة للنّاس أيضا؛ شجره ملعونه را نيز قرار نداديم مگر براى آزمايش مردم». رؤياى پيامبر صلى الله عليه و آله بنا بر يك قول، مشاهدات آن حضرت در شب معراج بود كه از آنها در بامداد همان شب خبر داد و از اين رو، رؤيا و خواب قلمداد شد و فتنه نام گرفتن آن بدين جهت است كه از فتنه، امتحان و شدّت تكليف قصد شده، زيرا تصديق‌كننده مشاهدات پيامبر صلى الله عليه و آله در شب معراج، مشمول پاداش نيك و تكذيب‌كننده آن مورد كيفر سخت قرار مى‌گيرد. (همان، ص ٦٥٢)