فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢١٠ - استهزاى پيامبران
٨٩. عقيده نداشتن به معاد، ريشه سرور ناپسند در ميان خانواده خود:
إِنَّهُ كانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُوراً إِنَّهُ ظَنَّ أَنْ لَنْ يَحُورَ.
انشقاق (٨٤) ١٣ و ١٤
٩٠. خوشحال شدن از دانش اندك خود و احساس بىنيازى از علوم انبيا، امرى ناپسند:
فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ ....
غافر (٤٠) ٨٣
٩١. سرور متكبّرانه به هنگام راه رفتن، مورد مذمّت خداوند:
وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا كُلُّ ذلِكَ كانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهاً.
اسراء (١٧) ٣٧ و ٣٨
وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ.
لقمان (٣١) ١٨
٩٢. شادمانى و سرمستى پس از دستيابى به امكانات مادّى، امرى ناپسند:
وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوا بِها وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ إِذا هُمْ يَقْنَطُونَ.
روم (٣٠) ٣٦
... وَ إِنَّا إِذا أَذَقْنَا الْإِنْسانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِها وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَإِنَّ الْإِنْسانَ كَفُورٌ.
شورى (٤٢) ٤٨
٩٣. ناپسندى سرور انسان، از اعمال نارواى خويش:
لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا ... [١]
آلعمران (٣) ١٨٨
٩٤. ناپسندى سرور مغرورانه به هنگام برخوردارى از نعمتها و امكانات خدادادى:
إِنَّ قارُونَ كانَ مِنْ قَوْمِ مُوسى فَبَغى عَلَيْهِمْ وَ آتَيْناهُ مِنَ الْكُنُوزِ ما إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ إِذْ قالَ لَهُ قَوْمُهُ لا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ.
قصص (٢٨) ٧٦
٩٥. سرور مجرمان نزد همفكران خويش، امرى ناپسند:
إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ وَ إِذا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغامَزُونَ وَ إِذَا انْقَلَبُوا إِلى أَهْلِهِمُ انْقَلَبُوا فَكِهِينَ.
مطفّفين (٨٣) ٢٩-/ ٣١
آثار سرور ناپسند
١. احساس بىنيازى
٩٦. سرور ناپسند از دانش اندك بشرى، موجب احساس بىنيازى از معارف الهى:
فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ.
غافر (٤٠) ٨٣
٢. استهزاى پيامبران
٩٧. خوشحال شدن اقوام پيشين از دانش اندك خود، موجب استهزاى پيامبران از سوى آنان:
فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ. [٢]
غافر (٤٠) ٨٣
[١] . مقصود از «ما اوتوا» اعمال نفاق است. (مجمع البيان، ج ١-/ ٢، ص ٩٠٧؛ الكشاف، ج ١، ص ٤٥٢)
[٢] . مراد از سرور آنان به علم خويش، غرور و شيفتگى شديد آنان به علم بشرى است كه موجب رويگردانى آنان از معارف و تعاليم پيامبران و باعث استهزاى پيامبران از سوى آنان شده است. (الميزان، ج ١٧، ص ٣٥٦)