فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٤ - فصل در بيان صرف الوجود بودن حقتعالى

سپس مى‌گويد: خداوند سبحان حقّ است به هر سه معنا.

زيرا وقتى حضرتش از ذات و صفات خودد خبر مى‌دهد كلامش حقّ‌

است مثل اينكه در سوره توحيد، در مقام توحيد ذاتى مى‌فرمايد:

قل هو اللّه احد.

يا در سوره بقره آيه ١٦٣ درباره توحيد صفاتى و در مقام اخبار از بعض‌

صفاتش مى‌فرمايد:

و الهكم اله واحد لا اله الّا هو الرّحمن الرّحيم.

و نيز وقتى حضرات معصومين عليهم السّلام در مقام ستايش و توصيفش‌

زبان بمدح مى‌گشايند معنا با كلام مطابق بوده و معناى حقّ در آنجا صادق است،

چنانچه از حضرت مولى الموحّدين امير المؤمنين عليه السّلام در كتاب شريف‌

نهج البلاغه چنين آمده است:

كائن لاعن حدث، موجود لاعن عدم، مع كلّ شيئ لا بمقارنة و غير كلّ شيئ‌

لا بمزايلة، فاعل لا بمعنى الحركات و الآلة الى آخر الخطبة الشريفة.

و نيز حقّ بمعناى دوّم درباره حضرتش صادق است چه آنكه در فعليّت‌

وجودش جاى شبهه و ترديدى نيست چنانچه معناى سوّم حقّ نيز صدقش بر او

بديهى است.

پس از آن مى‌گويد: اگرچه هر سه معنا بر او صادق بوده ولى هر وقت ما

اطلاق حقّ بر حضرتش نموديم معناى سوّم را اراده مى‌نمائيم يعنى ساحتش از

بطلان و فساد منزّه بوده و تمام باطل‌ها و موجودات فانى حدوث و قوامشان باو

است چنانچه لبيد مى‌گويد: