فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩ - اصل بودن وجود

و الماهيّة الّتى يقال لها الكلّىّ الطّبيعى ما يقال فى جواب ما هو.

و لم يقل احد من الحكماء باصالتهما معا، اذ لو كانوا اصيلين لزم ان يكون‌

كلّ شيئ شيئين متباينين و لزم التّركيب الحقيقى فى الصّادر الاوّل و لزم‌

ان لا يكون الوجود نفس تحقّق الماهيّة و كونها و غير ذلك من التّوالى‌

الفاسدة.

ترجمه:

فصل‌

اصل بودن وجود

بدانكه هر ممكنى عبارتست از زوج تركيبى كه برايش ماهيّت و وجود

مى‌باشد.

و ماهيّتى كه بآن كلّى طبيعى اطلاق مى‌شود آنستكه در جواب « ما هو»

حمل مى‌شود و احدى از حكماء به اصالت ماهيّت و وجود با هم قائل نشده است‌

زيرا اگر اين هر دو اصيل باشند لازم مى‌آيد كه هر شيئ در عين يك شيئ‌ء بودن‌

دو شيئ متباين باشد و نيز لازم مى‌آيد كه در صادر اوّل تركيب حقيقى باشد و

همچنين لازم مى‌آيد كه وجود نفس تحقّق ماهيّت و كون نبوده و غير از اين امور از

تالى فاسده‌هاى ديگر.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: اعلم انّ كلّ ممكن زوج: موجودات در عالم هستى به دو قسم‌اند:

١- بسيط محض.

٢- مركّب.

بساطت و احديّت از آن حضرت حقّ جلّ و علا است واحدى در اين‌

جهت با او در عرض نيست.

و ماسواى او تمام مركّب هستند وبرهان اين مدّعى همان امكان آنها

است، پس مى‌توان گفت: