فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٥٦ - فصل در بيان احكام سلبى وجود

ترجمه: وجود ضدّ و مثل ندارد چنانچه جزء نداشته و جزء چيزى نيز نمى‌باشد.

شرح عربى: و منها: انّه، لا شيئ ضدّه، لانّ الضّدّين امران وجوديّان يتعاقبان على‌

موضوع واحد و بينهما غاية الخلاف و يكونان داخلين تحت جنس قريب‌

و الوجود ليس وجوديّا بل نفس الوجود و لا موضوع و لا جنس له و لا له‌

غاية البعد و الخلاف مع شيئ و لذا تخلية الماهيّة عنه تحليتها به.

و لا ما ماثله: لانّ المثلين هما المتشاركان فى الماهيّة و لوازمها و الوجود

لا ماهيّة له نوعيّة او غيرها بل لا ثانى له فضلا عن الضّدّ و النّد اذ لا ميز فى‌

صرف الشّيئ فكلّما فرضته ثانيا له فهو هو لا غيره.

ترجمه: و ديگر از احكام سلبى وجود آنكه:

براى وجود ضدّى تحقّق ندارد زيرا ضدّان دو امر وجودى را گويند كه‌

بتعقيب يكديگر بر يك موضوع وارد شده و بينشان نهايت خلاف و بعد بوده و

هر دو در تحت جنس قريب داخل باشند.

در حاليكه وجود، وجودى نيست بلكه نفس الوجود مى‌باشد و از طرف‌

ديگر موضوع و جنس نداشته كما اينكه غايت و نهايت بعد بين آن و شيئ ديگر

نمى‌باشد فلذا تخليه نمودن ماهيّت از وجود آراستنش بآن است.

و نيز براى وجود مماثلى نمى‌باشد زيرا دو امر متماثل عبارتند از دو امرى‌

كه در ماهيّت و لوازم آن با هم متشارك باشند.

در حاليكه براى وجود نه ماهيّت نوعيّه وجود داشته و نه غير آن بلكه اساسا

ثانى برايش نمى‌باشد چه رسد به ضدّ و ند چه آنكه در صرف الشّيئ ميز و امتيازى‌

نيست لذا هرچه را كه براى وجود ثانى فرضى نمائى آن خود وجود بوده نه غير

آن.

شرح فارسى:

توضيح‌

٢- وجود ضدّ و مثل ندارد.