فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١٤ - ادله استحاله اعاده معدوم

شرح عربى: احدهما انّه حين اعادة ذات شخصيّة يلزم ان يعاد جميع ما يتوقّف عليه‌

من علّة و شرط و معدّ و غيرها و علّة العلّة و شرط الشّرط و معدّ المعدّ و

هكذا حتّى يعود الاستعدادات بجملتها و الادوار الفكليّة و الاوضاع‌

الكوكبيّة برمّتّها بل جملة ما سبقت فى السّلسلة الطّوليّة و العرضيّة و اللّازم‌

باطل بالضّرورة.

ترجمه: يكى از آندو وجه آنستكه:

در وقت اعاده دادن ذات مشخّصى لازم مى‌آيد كه امورى كه ذات‌

مزبور بر آنها توقّف دارد از قبيل علّت، شرط، معدّ و غير اينها و نيز علّت علّت و

شرط شرط و معدّ معدّ و همچنين ساير امور ديگر عود كنند حتّى تمام استعدادات و

ادوار فلكيّه و اوضاع كوكبيّه كلّا برگردند بلكه تمام اشيائيكه در سلسله طوليّه و

عرضيّه قرار دارند الزاما بر مى‌گردند و اين لازم بطلانش ضرورى و بديهى است.

شرح فارسى:

توضيح‌

وجه اوّل‌

چون فرض كلام اعاده عين شخص معدوم است لذا لازمه‌اش اين استكه‌

در اعاده شخص معدوم تمام مقدّمات آن از قبيل:

علّت، شرط، معدّ، مقتضى، رفع مانع، علّت علّت، شرط شرط، معدّ معدّ

بلكه تمام استعدادات و مقدّمات اعدادى بلكه عين زمان معدوم كه ببركت‌

حركات افلاك حادث شده بود و نيز تمام اوضاع و حالاتى كه براى نجوم و

كواكب بوده است از قبيل:

خسوف، كسوف، قران، تسديس، تربيع، تثليث و امثال اينها عينا بايد

برگردد چنانچه تمام موجوداتى كه با معدوم معاد در زمان اوّل همراه و مقارن بودند

يا احيانا در طول آن بود عينا به حالت قبل بايد رجوع كنند و اين امور غير ممكن‌

و محال است پس ملزومش كه اعاده عين معدوم باشد نيز ممكن نيست.