فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤١ - ادله مصنف(ره) بر اشتراك وجود

١- از نظر عدّه و تعداد نظير نفوس ناطقه بعقيده حكماء.

٢- از جهت مادّه همچون وجودات نوريّه مفارق از مادّه چون عقول.

٣- از حيث كيف و شدّت مانند وجود باريتعالى.

و در بعضى از مصاديق فوق غير متناهى است از حيث عدّه و مدّه همچون‌

وجود اقدس حقتعالى كه فوقيّتش قابل انتهاء نيست و در بعضى از افراد منحصر و

از جهات سه‌گانه محدود مى‌باشد ولى در عين محدود بودن و انحصار بمنزله سايه‌

و شبه مى‌باشد نه اصل و حقيقت و باين تقرير اشتراك مبرهن و مدلّل مى‌گردد.

و ظاهرا وجهى بنظر نمى‌رسد كه مجوّز طفره رفتن و فرار نمودن از اين‌

اصل باشد.

قوله: انّه موجود: ضمير در « انّه » به حقتعالى راجع است.

قوله: و فهمنا منه ذلك المفهوم الخ: ضمير در « منه » به انّه موجود راجع است.

قوله: و انكان بعض مصاديقه الخ: مقصود وجود حقتعالى است.

قوله: بما لا يتناهى عدّة: مقصود از وجود لا يتناهى وجودات نوريّه‌اى است‌

كه از مادّه مجرّد مى‌باشند همچون عقول.

و مراد از لا نهايت عدّى آنستكه عدّه فعليّات او بى‌نهايت باشد.

قوله: مدّة: منظور از لا نهايت مدّى آنستكه وجود مسبوق به زمان و مدّت‌

نبوده بلكه فوق زمان و ظرف باشد.

قوله: و شدّة: مراد از لا نهايت شدّى آنستكه وجود محدود بحدّى نباشد.

قوله: و غيره كان محدودا: ضمير در « غيره » به « بعض مصاديقه» راجع‌

است.

قوله: و هؤلاء يفرّون منه: ضمير در « منه » به اشتراك معنوى راجع است.

قوله: و من لوازمه: يعنى لوازم اشتراك معنوى همچون تشكيك در مراتب.

قوله: فرار المزكوم: مزكوم شخص مبتلا به زكام را گويند.

شرح عربى: و ان لم نحمل على ذلك المفهوم، بل على انّه مصداق لمقابل تلك الطّبيعة و