فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٥ - ادله مصنف(ره) بر اشتراك وجود

شرح فارسى:

توضيح‌

لزوم اشكالات سه‌گانه نسبت به صفات‌

تا اينجا تقرير لزوم تعطيل معرفت در ذات بود و اين چند فقره از عبارات‌

مربوط است بلزوم تعطيل در صفات و مجمل كلام آنستكه:

در قضيّه « حقتعالى عالم است» يا بآن نحوى كه در ادعيه و اذكار وارد

شده است مثلا مى‌گوئيم:

يا عالم، يا قادر، يا حىّ و امثال اين عبارات.

يا از اين قضايا مفهوم علم و انكشاف و حضور اشياء در حضرتش و وجود

اقتدار بر فعل و ترك عملى و حيات را مى‌فهميم كه در اينصورت مطلوب حاصل‌

و اشتراك ثابت مى‌شود زيرا اين مفاهيم بديهى و ضرورى مصاديقى دارد كه در

تمام آن‌ها جارى و سارى هستند اگرچه در بعضى بنحو اصلى و حقيقى و در

برخى ديگر بمانند وجود ظلّى و تبعى مى‌باشد.

و اگر اين مفهوم مستفاد نشود محذوراتى كه در مقام تقرير تعطيل معرفت‌

در ذات گفته شد اينجا نيز وارد شده و در نتيجه بايد عقول را از درك معارف و فهم‌

معانى اذكار و اوراد منعزل و منعطل نمود و ملتزم شويم تمام اين ادعيه‌اى را كه‌

مى‌خوانيم از باب لقلقه زبان و گفتن لفظ و ندانستن معنا است و التزام باين‌

مقولات بسى دشوار و در حدّ اباطيل است و مى‌توان گفت منشاء اينكلمات‌

آنستكه قائلين باين سخنان مفهوم وجود را با مصداق آن اشتباه كرده و تصوّر

كرده‌اند بحث در مصداق و فرد است ولى غافل از اينكه محلّ كلام مفهوم وجود

مى‌باشد.

قوله: ما سمعنا عن كثير من المعاصرين: مقصود از « معاصرين » گروه شيخيّه‌

مى‌باشد.

متن: « ٢٧ »