فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣ - ادله مصنف(ره) بر اشتراك وجود

شرح عربى: و ان لم نفهم شيئا فقد عطّلنا عقلنا عن المعرفة.

و كذا اذا قلنا:

انّه ذات مذوّت الذّوات و انزه شيئ مشئّ الاشياء، فامّا ان نفهم‌

اللّاذات و اللّاشيئ تعالى عمّا يقول الظّالمون علوّا كبيرا و امّا ان نعطّل.

ترجمه: و اگر از جمله « انّه موجود» چيزى را نفهميم، پس عقل را از

معرفت معطّل و راكد گذارده‌ايم و همچنين زمانيكه بگوئيم:

خداوند ذاتى است كه ذوات و اعيان را ذات داده.

يا بگوئيم:

خداوند شيئ است كه اشياء را شيئيّت بخشيده.

فصول الحكمة، شرح فارسى بر منظومه (مبحث الهيات) ؛ ج‌١ ؛ ص١٤٣

در ايندو عبارت نيز يا لا ذات و لا شيئ را فهميده كه در اينصورت بايد

بگوئيم:

خداوند متعال از آنچه را كه ظالمون مى‌گويند منزّه مى‌باشد و يا بايد عقل‌

را از درك معناى آن راكد و معطّل بدانيم.

شرح فارسى:

توضيح‌

اين عبارت اشاره است به تقرير سوّمى كه براى لزوم تعطيل بشرح زير

فرموده‌اند:

در قضيّه « واجب موجود است» اگر ملتزم شويم كه نه وجود از آن‌

مى‌فهميم و نه نقيض آن را كه عدم باشد در اينصورت لازم مى‌آيد كه عقل را بطور

كلّى از شأنيّت درك و فهم سلب و معطّل نموده باشيم و سخافت اين كلام از آندو

مقاله قبلى بيشتر است.

چنانچه اگر عبارت قضيّه « واجب موجود است» را بعبارت ذيل تبديل‌

كرده و بگوئيم:

خداوند ذاتى است خالق و اعطاء كننده ذوات.