فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٢ - جواب هشتم و مختار مصنف در وجود ذهنى

بالشّايع و امّا المتروك فكونها كيفا بالشّايع.

و امّا المأخوذ من الثّانى فكونها كيفا تشبيها.

و امّا المتروك فكونها مندرجة تحت المقولات حقيقة فجوهرها جوهر

حقيقى و كمّها كمّ حقيقىّ و هكذا و لهذا سكت فى المتن عن كون‌

الصّور العلميّة كيفا بالشّايع.

و ليعذرنى اخوانى فى الخروج عن طور هذا الشّرح من الاختصار لكون‌

هذه المسئلة من العويصات.

ترجمه:

خلاصه و حاصل مسلك مرحوم‌

مصنّف‌

مصنّف (ره) مى‌فرمايد:

و خلاصه كلام آنكه از هر كدام از دو مسلك صدر المتألّهين و محقّق‌

دوانى امرى را اخذ نموده و شيئ را ترك كرده‌ام.

امّا آنچه را كه از مرام صدر المتألّهين اخذ نموده‌ام:

از مسلك وى اين امر را اخذ كرده‌ام كه صور علميّه بحمل اوّلى مقولات‌

بوده نه بحمل شايع صناعى.

و امّا آنچه را كه از مرام او ترك كرده‌ام:

از مسلك وى اين امر را ترك كرده‌ام كه صور علميّه را وى كيف‌

مى‌داند ولى ما بحمل شايع آنرا كيف نمى‌دانيم.

و امّا آنچه را كه از مرام محقّق دوانى اخذ نموده‌ام:

از مسلك وى اين امر را اخذ كرده‌ام كه اطلاق كيف به صور علميّه از

باب تشبيه و مسامحه مى‌باشد.

و امّا آنچه را كه از مسلك محقّق دوانى ترك كرده‌ام:

از مرام وى اين امر را ترك كرده‌ام كه ايشان صور علميّه را حقيقتا در