فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٨ - دليل بر عينيت وجود و ماهيت در حقتعالى

مى‌آورند.

ماهيّت بمعناى خاصّ از حقتعالى مسلوب است، بنابراين ماهيّتى كه بر

حضرتش اطلاق مى‌كنند، ماهيّت بمعناى عامّ مى‌باشد.

فلذا مرحوم مصنّف فرمود:

مقصود از « ماهيّته » ما به هوهو كه همان ماهيّت بمعناى عامّ است‌

مى‌باشد.

قوله: انيّت: يعنى وجود.

قوله: وجوده الخاصّ: مقصود همان وجود وجوبى حضرتش مى‌باشد.

قوله: لا الوجود المطلق المشترك: مقصود از « وجود مطلق» مفهوم وجود

است.

قوله: المشترك فيه: يعنى مفهوم وجود مشترك است بين واجب و ممكن.

قوله: لانّه زائد: يعنى مفهوم وجود زائد بر ذات اقدس الهى است چه آنكه‌

واضح و روشن است كه حقتعالى مفهوم وجود نبوده بلكه حقيقت و عين وجود

است.

قوله: فى الجميع عند الجميع: يعنى فى جميع الماهيّات عند جميع الحكماء.

قوله: فهو صرف النّور: يعنى حقتعالى صرف نور و نفس وجود است‌

چنانچه خود فرموده: اللّه نور السّموات و الارض.

قوله: الّذىّ هو عين الوحدة الحقة: مقصود از « وحدت حقّه» وحدت صرفه و

خالصه‌اى است كه بسيط بوده و مركّب « وحدت » و چيز ديگرى نيست و

بعبارت ديگر.

وحدت حقّه آنستكه عقل آنرا به شيئ كه وحدت بر آن عارض شده‌

تحليل نكند.

توضيح و شرح‌

وقتى مى‌گويند: انسان واحد در اين عبارت دو چيز بچشم مى‌خورد: