فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٢ - ادله مصنف(ره) بر اشتراك وجود

نقيضها و نقيض الوجود هو العدم لزم تعطيل العالم عن المبدء الموجود

نعوذ باللّه منه.

ترجمه: و اگر عبارت « انّه موجود» را بر مفهوم بديهى مزبور حمل نكنيم‌

بلكه بر مصداق مقابل و نقيض آن محمول بدانيم، چون نقيض وجود عدم است‌

لا جرم لازم مى‌آيد كه عالم را از مبدء موجود تعطيل كرده باشيم و بايد بخدا پناه‌

برد از اين كلام.

شرح فارسى:

توضيح‌

گفته شد وقتى بگوئيم:

انّ اللّه تعالى موجود از سه حال خارج نيست:

١- يا مقصود از « موجود » همان مفهوم بديهى و ضرورى است كه بين‌

افرادش بمعناى واحد صادق است كه در اينصورت اشتراك معنوى ثابت‌

مى‌شود.

٢- مراد از آن مصداق مقابل وجود و فرد نقيض با آن باشد يعنى در

قضيّه:

« واجب موجود است» موجود را بر آن مفهوم بديهى و ضرورى كه قبلا ذكر

شد حمل نكرده بلكه بر مصداق مقابل و نقيضش كه عدم است منطبق نمائيم.

در اينصورت لازم مى‌آيد كه براى اينعالم مبدء موجودى نباشد و اين‌

كلامى است بسى سخيف و بسيار ضعيف كه انسان بايد از اينگونه اباطيل‌

بحضرتش پناه ببرد.

قوله: على ذلك المفهوم: مقصود مفهوم بديهى وجود است كه بر جميع‌

مصاديقش بمعناى واحدى حمل مى‌شود.

قوله: بل على انّه مصداق: ضمير در « انّه » به حقتعالى راجع است.

قوله: و نقيضها: يعنى نقبض تلك الطّبيعة.