فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٢ - دليل پنجم براى اصالت وجود

نزد قائلين باصالت وجود همان وجود است كه ماهيّت را از بى‌رنگى به رنگ‌

وجود درآورده است و پرواضح است با اين تقرير ديگر نمى‌توان وجود را امر

اعتبارى و انتزاعى كه در واقع امر عدمى است دانست چه آنكه امر عدمى هرگز

انضمامش به شيئ ديگر موجب تحقّق عنوان « موجود » نمى‌باشد.

قوله: و بالكون المراد به ما يرادف الوجود: ضمير در « به » به « الكون » راجع‌

است.

مؤلّف گويد:

لفظ « كون » در اصطلاح ارباب عقل بهمان وجود اطلاق مى‌شود

چنانچه وقتى مى‌گويند عال كون يعنى عالم وجود زمانى كه عبارت « صرف‌

الكون» را مى‌آورند مرادشان صرف الوجود و وجود بحث مى‌باشد.

و گاه باشد كه آنرا در مقابل فساد آورده و مى‌گويند « كون و فساد».

شيخ فرمايد:

كون عبارتست از اجتماع اجزاء و فساد افتراق آنها باشد.

ابو البركات بغدادى گويد:

كون عبارتست از حدوث صورتى در هيولا و فساد زوال آن باشد.

و برخى ديگر از اهل اصطلاح گفته‌اند:

كون عبارتست از آنكه اجزاء مركّب يا ذات بسيط بطور دفعى و جمعى‌

در خارج تحقّق يابد همچون آب كه به بخار و هوا مبدّل مى‌گردد.

سپس افزوده‌اند:

كه كون باينمعنا در مقابل استحاله استعمال مى‌شود چه آنكه استحاله‌

عبارتست از تغيير و تبدّل بطور تدريج و تصرّم.

قوله: عن استواء: كه از آن به امكان خاصّ تعبير مى‌شود.

قوله: و هو الماهيّة: ضمير « هو » به « المشئ » راجع است.

قوله: انّه باتّفاق الفريقين: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » است.

قوله: و كانت بذاتها متساوية النّسبة: ضميرهاى مؤنّث به « ماهيّت » راجع‌