تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤١ - نصوص وارد در مقام بحث و سنجيدن آنها با قاعده احتياط

موظّف ساخته و از ذكر ضمان ساكت باشد تا از سكوتش عدم ضمان را استظهار نمائيم، بنابراين حق در مطلب آنستكه آخذ پس از دادن صدقه اگر مالك بآن راضى نشد ضامن مى‌باشد.

شرح مطلوب‌

قوله: كما صرّح به جماعة منهم المحقّق فى الشّرايع: ضمير در « به » به كون تعذّر الايصال كجهالة المالك حكما راجع است.

قوله: و غيره: يعنى و غير محقّق.

قوله: لانّه المتبادر: ضمير در « لانّه » به فقير راجع است.

قوله: و فى جواز اعطائها للهاشمى: ضمير در « اعطائها » به صدقه راجع است.

قوله: من انّها صدقة مندوبة: دليل است براى جواز اعطاء.

قوله: على من هى بيده: ضمير « هى » به صدقه راجع است.

قوله: الّا انّه نائب: ضمير در « انّه » به من هى بيده راجع است.

قوله: و من انّها مال تعيّن صرفه بحكم الشّارع: دليل است براى عدم جواز اعطاء.

قوله: مع ان كونها من المالك غير معلوم: ضمير در « كونها » به صدقه راجع است.

قوله: فلعلّها ممّن تجب عليه: ضمير در « لعلّها » به صدقه راجع بوده و منظور از « من تجب عليه» آخذ مى‌باشد.

قوله: ثمّ ان فى الضّمان: يعنى الضّمان مطلقا چه يد آخذ يد ضمانى بوده و چه يد غير ضمانى باشد.

قوله: كما اذا اخذه من الغاصب حسبة: ضمير در « اخذه » به مال راجع بوده و مراد از « حسبة » به نيّت حفاظت براى مالك مى‌باشد.

قوله: من اصالة برائة ذمّة المتصدّق: دليل است براى احتمال عدم ضمان.

قوله: و من عموم ضمان من اتلف: دليل است براى احتمال ضمان.

قوله: و لا ينافيه اذن الشّارع: ضمير منصوبى در « لا ينافيه» به ضمان راجع است.

قوله: لاحتمال انّه اذن فى التّصدّق: ضمير در « انّه » به شارع راجع است.