تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٤٠ - حكم اخذ اجرت بر محرمات و مباحات و مكروهات و مستحبات
كسيكه براى ديگرى مسجدى بنا مىكند نفع آن يعنى ثواب موعود به آن غير راجع است اگرچه بنّاء قصدش اخلاص نبوده و آنرا بخاطر استحقاق اجرت انجام داده باشد، پس عمل مزبور داراى نفعى است كه بمستأجر عائد مىباشد لاجرم استيجار بر آن جايز است.
و همچنين كسيكه ديگرى را براى كمك بمحتاجين و بدنبال حوائج نيازمندان رفتن اجير مىكند اجارهاش صحيح است و اجير مستحقّ اجرت مىباشد زيرا اگرچه اجير قصدش صرفا رسيدن باجرت و دريافت آن مىباشد ولى در عين حال نفع عمل او بمستأجر عود مىكند.
و از همين قبيل است استيجار شخص جهت نيابت از غير در عباداتيكه قابل نيابت هستند همچون حجّ و زيارت ائمّه عليهم السّلام و امثال ايندو، در اين گونه از موارد نيابت شخص از غير اگرچه مستحب است ولى در عين حال ترتّب ثواب براى منوب عنه و حصول اين نفع براى او موقوف بر آن نيست كه نائب در نيابتش قصد اخلاص و نيّت قربت داشته باشد بلكه هرگاه خود را بمنزله غير قرارداد و عمل را به قصد قربت بجاى آورد بطورى كه در حقيقت قربت وى همان قربت منوب عنه مىباشد قطعا منوب عنه از عمل و فعل او منتفع مىشود اعمّ از آنكه نائب اين نيابت را بقصد اخلاص در مقام امتثال اوامر نيابت از مؤمن انجام داده يا اصلا هيچ التفات و توجّهى بآن نداشته و از وجود آنها آگاه نبوده چه رسد باينكه قصد امتثال آنها را داشته باشد.
و شاهد بر اين گفتار آنستكه مىبينيم اكثر عوام و غالب مردم خيراتى را كه براى اموات خود عملى مىسازند به ثوابى كه براى خودشان منظور شده هيچ توجّهى نداشته و اينطور مىپندارند كه نيابت صرف احسان به ميّت است و از آن نفعى عائد خودشان نمىگردد در حاليكه چنين نبوده بلكه خود ايشان نيز منتفع و مأجور هستند.
بهرصورت تقرّبى كه نائب قصد نموده و پس از تنزيل خود بجاى غير عمل را به نيّت اخلاص انجام مىدهد بدون شكّ و ترديد همان تقرّب منوب عنه مىباشد نه تقرّب نائب از اينرو شرعا جايز است شخص بخاطر بصرف استحقاق اجرت خود را