درسهای الهیات شفا 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٢

اعداد است . به همین جهت به عدد چهار سوگند خورده می‌شد و مثلا گفته می‌شد به حق چهار تا . " و یسمی الخمسه عددا دائرا ، فانها اذا ضربتها فی نفسها أبدا عادت‌ الخمسه من الرأس . ویسمی السته عددا ناما ، فان أجزاءها مساویه لجملتها . والسبعه عددا کاملا ، فانها مجموع الزوج والفرد ، وهی نهایه اخری . والثمانیه مبتدأه ، مرکبه من زوجین . والتسعه و من ثلاثه أفراد ، وهی‌ نهایه اخری . والعشره من مجموع العدد من الواحد الی الاربعه ، وهی نهایه‌ أخری . فللعدد أربع نهایات : أربعه ، وسبعه ، وتسعه ، وعشره . ثم یعود الی‌ الواحد فیقول : أحد عشر . . . ویعد . والترکیبات فیما وراء الاربعه علی‌ أنحاء سته : فالخمسه علی مذهب من لا یری الواحد داخلا فی العدد فهی مرکبه من عدد وفرد ، وعلی مذهب من یری ذلک فهی مرکبه من فرد و زوج " . منظور از صورت اول ، صورتی است که وحدت خارج از عدد باشد و منظور از صورت دوم صورتی است که وحدت داخل در عدد باشد . " و کذلک السته علی الاول فمرکبه من فردین ، أو عدد وزوج . وعلی‌ الثانی فمرکبه من ثلاثه أزواج . والسبعه علی الاول فمرکبه من فرد و زوج . وعلی الثانی فمرکبه من فرد وثلاثه أزواج . والثمانیه علی الاول فمرکبه من‌ زوجین ، وعلی الثانی فمرکبه من أربعه أزواج . والتسعه علی الاول فمرکبه من‌ ثلاثه أفراد ، و علی الثانی فمرکبه من فرد و أربعه أزواج . والعشره علی‌ الاول فمرکبه من عدد وزوجین ، أو زوج و فردین ، وعلی الثانی فما یحسب من‌ الواحد الی الاربعه ، وهو النهایه والکمال . ثم الاعداد الاخری فقیاسها هذا القیاس . قال : وهذه هی اصول الموجودات " . بر مبنای دوم که یک را داخل در عدد بدانیم ، عدد ده مرکب می‌شود از