شده است در فلسفه ، خصوصا اینکه خواسته‌اند منشأ انتزاع جنس‌ها و فصل‌ها را روشن کنند ، آن هم ماهیاتی که در خارج مرکب از ماده و صورت است .
در بسائط کار مشکلی نیست ، در آنجا صرف اعتبار است و لذا اشکال زیادی‌ ندارد ، مثلا در باب اعراض معتقدند که آنها بسائط خارجیه‌اند یعنی هیچ‌ عرضی در خارج مرکب از ماده و صورت ( یعنی مرکب از قوه و فعلیت ) نیست ، معتقدند که حامل قوه و استعداد هر عرض در همان موضوع عرض است‌ . [١] در اعراض در عین بساطت ، باز جنس و فصل فرض می‌شود ، در همین‌ سفیدی ، لونیت ( رنگ بودن ) وجود دارد و آن خصوصیتی است که مناط سفیدی‌ است ، آن سفیدی هم فصل اوست . پس در خارج ، لون مطلق نداریم هر چه لون‌ داریم لون خاص است ، لون مطلق چیزی است که ذهن ما انتزاع می‌کند .
اما در مرکبات ، مسأله مشکل است ، وقتی می‌گوئیم صورت ، این جزء خارجی شی‌ء است و جزء هیچوقت بر کل حمل نمی‌شود . . . اینجاست که‌ گفته‌اند اعتبار فرق می‌کند ، یک وقت اعتبار بشرط لاست و یک وقت اعتبار لا بشرط . . .
مطلب دیگر در اینجا ، شعری است در منظومه که می‌گوید :

فالنوع فیه تم دون أغطیه

الجنس مغمور بکل الاوعیه

یعنی جنس در هیچ ظرفی حتی در ظرف ذهن استقرار ندارد . یک باریک‌ بینی‌هائی هست که کار عقل انسان عقل فلسفی انسان است و این خود دلیل‌ است که ما بعضی از تجزیه تحلیلها و ادراکات داریم که خارج از حدود علم‌ به معنای امروزی است . گاهی وجود یک چیزی بنحوی است که جدا از وجود اشیاء دیگر نیست ، یعنی نمی‌شود به آن اشاره کرد ولو اشاره عقلی ، بلکه‌ وجودش مغمور در وجودات دیگر است ، یعنی وجود اشیاء دیگر به صورت پرده‌ و ماسکی برای این چیز در آمده است ، و ما با اینکه نمی‌توانیم آنرا در چهره خودش ببینیم ، آنرا در چهره اشیاء دیگر می‌بینیم ، مثالش حروف‌ الفبا است ، اینها

[١] البته این مسأله که امروز در عرض بودن اعراض بحث هست یا در ترکب آنها گفتگو است ، اینها به بحث فوق ضرر نمی‌زند .