مادی است . تا اینجا شیخ نظر افلاطون را ذکر کرده است که بحسب نظر از مبادی‌ء تعلیمیه ، یعنی تعلیمیات ، مجرد از ماده نیستند ، و فقط صور مجرد از ماده هستند . شیخ در اینجا فقط به نقل اقوال می‌پردازد بدون اینکه بخواهد از طرف خودش قول خاصی را رد کند . آنجا هم از قول افلاطون بود که بعد مجرد را نفی کرد .

قول به تجرد مبادی‌ء تعلیمیه

بعد می‌گوید که قوم دیگری معتقد شدند که تنها تعلیمیات هستند که‌ معقولند و تنها تعلیمیات هستند که مبادی‌ء هستند و بلکه تنها تعلیمیات‌ هستند که مجردند . این خود عبارت شیخ است . در این عبارت سه مسأله‌ مطرح شده است : یکی اینکه معقول حقیقی ما در اشیاء چیست ؟ غیر از آنچه‌ که به حس ما در می‌آید و غیر از آنچه که به خیال ما در می‌آید ، آنچه که‌ به عقل ما در می‌آید و معقول حقیقی ما است چیست ؟ عده‌ای معتقد شدند که‌ آنچه از اشیاء که برای ما معقول است خواص تعلیمی اشیاء است . غیر از خواص تعلیمی اصلا معقول نیست ، محسوس و متخیل است . مسأله دیگر مفارق بودن و مجرد بودن از ماده است . همین قوم گفته‌اند که‌ خواص تعلیمی و جنبه‌های تعلیمی اشیاء است که از ماده مفارق و مجردند . البته شیخ خواهد گفت که ریشه این از کجا است و این اشتباهات از کجا پیدا شده است . شیخ بعدا پنج نوع خیال و ظن ذکر می‌کند و می‌گوید اینها منشأ این اشتباهات شده است . بهر حال ، یکی از حرفهای این قوم این است‌ که این امور کمی اشیاء مفارقند و از ماده مجردند . این نظر خود تابع فکر اول است . گوئی این افراد نمی‌توانستند این جهت را تصور کنند که عقل روی‌ صور حسیه و صور خیالیه ذهن کار می‌کند و صورت عقلی را می‌سازد . امری که‌ بعدها در فلسفه ارسطو روشن شده و برای ما فعلا مسلم است که حواس ما یک‌ سلسله صور را از خارج می‌گیرند و بعد قوه خیال ما این صور را یک آرایشی و پیرایشی می‌دهد و در خزانه حافظه جمع می‌کند و بعد عقل ما همین صوری را که‌ از راه حس و خیال آمده‌اند تجرید