از آنها ثنائیه تشکیل شده همان وحدتی است که عدد اول را تشکیل می‌دهد . این جزء ایرادها و اشکالهای شیخ است که روی آنها بحث می‌کنیم . پس شیخ‌ گفت اولین گروه درباره پیدایش و انشاء عدد از وحدت و در باب پیدایش‌ اشیاء از وحدت و در باب جهان و هستی و خلقت گفته‌اند که وحدت خودش‌ اولین عدد است ، بعد عدد دو تائی ، بعد سه تائی ، بعد چهارتائی ، الی‌ آخر .

[ نظریه دوم ]

اما کسانی که انشاء عدد از وحدت را علی وجه العدد التعلیمی گفته‌اند ، برای ما روشن نشد که چرا این را عدد تعلیمی می‌نامند و وجه آن چیست ؟ احتمالی را ما بعدا فرض می‌کنیم که شاید این احتمال باشد که البته باز هم‌ رویش تأمل می‌کنیم . این گروه انشاء عدد از وحدت را به این شکل گفته‌اند : " جعلوا الوحده مبدأ " ، نه اینکه " جعلوا الوحده أول الترتیب " . وحدت را مبدأ اعداد قرار داده‌اند نه جزء اعداد . در آن فرض اول وحدت‌ خودش جزء اعداد بود و عدد اول می‌شد . ولی در این حساب خود وحدت خارج‌ از عدد است و تشکیل دهنده و بوجود آورنده عدد و مبدأ اعداد است ، خودش‌ عدد نیست . البته حرف اینها ممکن است صورت رمز داشته باشد . اگر کسی‌ بخواهد این حرفها را توجیه و تأویل کند می‌تواند به این شکل بگوید که مثلا مقصودشان از وحدت ، آنچنانکه عرفا می‌گویند ، وحدت حقه حقیقیه است که‌ مساوی است با وحدت وجود . در این بیان حقیقت وجود ما فوق عدد است و عدد در رتبه متأخر از حقیقت وجود قرار گرفته است . ما حالا نمی‌خواهیم در مقام توجیه و تأویل برآئیم ، ولی حرفی که بیان می‌کنند چنین است که آنها نمی‌گویند " الوحده أول الترتیب " ، بلکه گفته‌اند " الوحده مبدأ الترتیب " . ترتیب بعد از آن شروع می‌شود . علاوه بر این بعد هم‌ نمی‌گویند ثم الثنائیه ، ثم الثلاثیه ، یعنی بعد دو تائی و بعد سه تائی ، می‌گویند ثم الثانی ، ثم الثالث ، یعنی بعد دوم و بعد سوم . دو تا غیر از دوم است . دو تا را وقتی می‌گوئیم که به معنی مجموع این واحد با آن واحد باشد ، مثل وقتی که ما دو تا کتاب اینجا داشته باشیم . اما وقتی دوم را بکار می‌بریم که