شی‌ء یک نقیض بیشتر ندارد . در باب اضداد چطور ؟ آیا یک شی‌ء می‌تواند در آن واحد چند ضد داشته باشد ؟ معلوم است ، ما می‌گوئیم می‌تواند . مثلا می‌گوئیم ضد سفیدی هم سیاهی است و هم سرخی و هم بنفش . آیا ضد واحد واحد است ؟ اینها مدعی هستند که ضد واحد ، واحد است . اگر یک شی‌ء اضداد مختلف داشته باشد لااقل از جهت واحد نیست . بنابراین مانعی ندارد که‌ یک شی‌ء از چند جهت چند ضد داشته باشد . مثلا این شی‌ء از این جهت که‌ داخل در این ماهیت است ، در واقع آن شی‌ء [ دیگر ] نیست ، و از این‌ جهت یک ضد دارد . و همین شی‌ء از حیث عرض دیگرش داخل در ماهیت دیگری‌ است و ضد دیگری دارد . ولی از حیثیت واحد نمی‌تواند چند ضد داشته باشد . چرا ؟ می‌گویند برای اینکه اگر ما یک شی‌ء داشته باشیم و کثرتی بخواهد ضد این باشد ، سؤال می‌کنیم آیا همه آنها از حیث واحد ضد این شی‌ء هستند یا نه ؟ اگر از یک حیث باشد که دیگر کثیر نیستند ، همه یک ضدند . و اگر از حیث واحد نباشد ، لازم است که در خود شی‌ء هم حیثیات کثیره باشد ، در حالیکه فرض اینست که خودش را واحد در نظر گرفته‌ایم . پس چنین چیزی‌ ممکن نیست . بنابراین می‌گویند مواردی را که ما می‌بینیم یک شی‌ء اضداد کثیر دارد ، اشتباه است که اینها را اضداد بنامیم . دو طرف این اضداد با یکدیگر ضدند و بقیه همیشه حد وسطند . در این موارد که شما می‌بینید شیئی اضداد زیادی دارد باید بدانید که اضداد دو شیئی هستند که در دو طرف قرار گرفته‌اند و بقیه را که شما خیال می‌کنید اضداد هستند ، در واقع حد وسطی‌ هستند میان آن دو که این حد وسط چیزی از این ضد دارد و چیزی از آن . اینها رنگ را مثال زده‌اند و با برهان فلسفی آن را بیان می‌کنند اما با حرفی که امروز راجع به رنگها می‌گویند تا یک حدی می‌تواند تطبیق کند . اینها معتقد بودند و می‌گفتند که رنگها همه اضداد یکدیگر نیستند . در میان‌ رنگها فقط دو رنگ سفیدی و سیاهی ضد هم می‌باشند . اضداد دیگر مخلوطی از این دو رنگ هستند ، حد وسطی میان اینها هستند و چون حد وسط هستند مشابهتی با هر یک از دو طرف دارند . مثلا معتقد بودند که قرمزی ترکیبی‌ است از سفیدی و سیاهی ، یعنی چیزی از سفیدی و چیزی از سیاهی به‌