دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ

(١)

تتمه بخش يازدهم

٨ ص

باب دوم راههاى خداشناسى

2/ 2 1 نشانههاى تدبير

١١ ص

(٧)

2/ 2 2 پيدايش آفرينش

2/ 2 4 از هم گسستن تصميمها

2/ 3 1 دريده شدن حجابهاى نور

٢١ ص

(١٢)

2/ 3 2 مفهوم ديدن خدا با دل

٢٥ ص

(١٣)

باب سوم موانع خداشناسى

3/ 4 حجاب آفريدگان

٢٩ ص

(١٨)

باب چهارم آنچه در شناخت خدا ممكن نيست

٣١ ص

(١٩)

4/ 1 خداشناسى به وسيله حواس

٣١ ص

(٢٠)

4/ 2 شناخت كنه ذات خدا

٣٣ ص

(٢١)

4/ 3 احاطه يافتن قلب بر او

٤١ ص

(٢٢)

4/ 4 توصيف او با غير آنچه خودش وصف كرده است

٤١ ص

(٢٣)

باب پنجم صفات ثبوتى

5/ 13 آشكار و نهان

5/ 15 جداى پيوسته

5/ 17 بخشنده مهربان

5/ 20 اراده كننده

١٠٣ ص

(٤٤)

5/ 21 اندازهگيرنده

باب ششم صفات سلبى

باب هفتم مجموعه نامها و صفات

١٢٧ ص

(٥٦)

پرتو دوم شناخت آفريدگان خدا

١٥٣ ص

(٥٧)

باب اول آغاز آفرينش و آفرينش آسمانها

١٥٥ ص

(٥٨)

باب دوم آفرينش فرشتگان

١٦٣ ص

(٥٩)

باب سوم آفرينش زمين و آماده سازى آن براى زندگى

١٧٣ ص

(٦٠)

باب چهارم آفرينش انسان

١٨٩ ص

(٦١)

4/ 1 آدم، ابو البشر

باب پنجم آفرينش حيوانات

5/ 6 جانوران و ماهيان

٢٠٧ ص

(٧٠)

پرتو سوم شاخههاى گوناگون دانش او

٢٠٩ ص

(٧١)

باب اول جامعهشناسى

٢١١ ص

(٧٢)

1/ 1 جامعه پيش از بعثت

1/ 3 صفات منافقان

٢١٩ ص

(٧٥)

1/ 4 سرچشمه اختلاف مردم

باب دوم روانشناسى

2/ 2 حالتهاى روح آدمى

٢٢٧ ص

(٨٠)

2/ 3 همگونى روحها

٢٢٩ ص

(٨١)

2/ 4 پيوند برخى خلقيات با يكديگر

٢٣١ ص

(٨٢)

2/ 5 پيوستگى بين ويژگىهاى ظاهرى و باطنى

٢٣٣ ص

(٨٣)

2/ 6 نقش ويژگىهاى روحى در رفتارها

٢٣٥ ص

(٨٤)

2/ 7 نقش بزرگمنشى نفس در اخلاق و رفتار

٢٣٥ ص

(٨٥)

2/ 8 نقش اخلاق در رزق و روزى

٢٣٧ ص

(٨٦)

2/ 9 عوامل خودسازى

2/ 9 6 فراوانى روزى

٢٤٥ ص

(٩٣)

2/ 9 7 لذتهاى حلال

٢٤٥ ص

(٩٤)

2/ 9 8 حكمتهاى نغز

٢٤٥ ص

(٩٥)

2/ 10 عوامل ويرانى روان

2/ 10 3 از بين بردن حقوق

٢٤٩ ص

(٩٩)

2/ 10 4 همنشينى با شروران

٢٤٩ ص

(١٠٠)

2/ 10 5 همنشينى با نابخردان

2/ 10 7 با اكراه، دل را به كارى وادار كردن

٢٥٣ ص

(١٠٣)

2/ 11 روشهاى نفوذ در دل ديگران

2/ 11 4 خوشگفتارى

٢٥٧ ص

(١٠٨)

2/ 11 5 خوشرفتارى

2/ 11 7 يكرنگى در دوستى

٢٥٩ ص

(١١١)

2/ 11 8 گشادهرويى

٢٦١ ص

(١١٢)

2/ 11 9 اظهار دوستى

2/ 11 13 راستگويى

2/ 11 16 نيكوكارى

2/ 11 18 ترك حسدورزى

٢٦٧ ص

(١٢٢)

2/ 11 19 ناديده گرفتن بدىها

٢٦٧ ص

(١٢٣)

2/ 11 20 دل كندن از داشتههاى مردم

2/ 11 24 هديه دادن

2/ 11 26 نكوهش خردمند

٢٧٣ ص

(١٣٠)

2/ 11 27 مجموعهاى از عوامل دوستىزا

٢٧٣ ص

(١٣١)

2/ 12 موانع نفوذ در دل ديگران

٢٧٧ ص

(١٣٢)

2/ 12 1 پليدى جان

2/ 12 4 خردهگيرى بر دوستان

2/ 12 7 شرمنده كردن

2/ 12 15 پيروى از سخنچين

٢٨٧ ص

(١٤٧)

2/ 12 16 سركوفت زدن بسيار

٢٨٧ ص

(١٤٨)

2/ 12 17 ترك مراوده

٢٨٧ ص

(١٤٩)

2/ 12 18 بىانصافى

٢٨٩ ص

(١٥٠)

2/ 12 19 نيكى نكردن

٢٨٩ ص

(١٥١)

2/ 12 20 خودپسندى، بد اخلاقى و كم صبرى

٢٨٩ ص

(١٥٢)

2/ 13 آنچه ويژگىهاى روانى را آشكار مىكند

٢٩١ ص

(١٥٣)

2/ 14 روانشناسى تربيتى

٢٩٣ ص

(١٥٤)

2/ 14 1 پرداختن به تربيت فرزندان

٢٩٣ ص

(١٥٥)

2/ 14 2 عدالت بين فرزندان

٢٩٣ ص

(١٥٦)

2/ 14 3 عدالت با كودكان

٢٩٥ ص

(١٥٧)

2/ 14 4 روش آموزش

٢٩٥ ص

(١٥٨)

2/ 14 5 روشهاى تربيت

3/ 1 اهتمام امام به دانش تاريخ

٣٠١ ص

(١٦١)

3/ 2 تأكيد امام بر پندگيرى از تاريخ

4/ 1 سخنى فراگير در موعظه

4/ 3 ويژگىهاى پرهيزگاران

4/ 5 پرهيز از غفلت

٣٣٣ ص

(١٦٨)

4/ 6 شتاب به عمل صالح

٣٣٥ ص

(١٦٩)

4/ 7 بىرغبتى به دنيا

٣٣٧ ص

(١٧٠)

4/ 8 دعوت هميشگى وى از ياران خود

5/ 1 آگاهى امام به همه زبانها

٣٤٣ ص

(١٧٣)

5/ 2 بنيان گذار علم نحو

٣٤٧ ص

(١٧٤)

5/ 3 فصاحت و بلاغت امام

٣٥٣ ص

(١٧٥)

5/ 4 خطبه بدون الف

٣٨١ ص

(١٧٦)

5/ 5 خطبه بدون نقطه

٣٨٧ ص

(١٧٧)

5/ 6 امام و فن شعر

٣٩١ ص

(١٧٨)

پژوهشى درباره اشعار آن حضرت و ديوان منسوب به وى

باب نهم زمينشناسى و هواشناسى

٤١٥ ص

(١٨٥)

9/ 1 وظيفه كوهها در زمين

٤١٥ ص

(١٨٦)

9/ 2 بردن ابرهاى بارانزا بر بلنداى كوهها

٤١٧ ص

(١٨٧)

9/ 3 كوهها، مخازن آب رودها

٤١٩ ص

(١٨٨)

باب دهم پيش از آن كه مرا از دست بدهيد، از من بپرسيد

٤٢١ ص

(١٨٩)

رسوايى كسى كه گفت «از من بپرسيد»، جز پيامبر و امام

٤٤١ ص

(١٩٠)

باب يازدهم حاضر جوابى

٤٤٩ ص

(١٩١)

سخن ابن ابى الحديد درباره دانشهاى امام على

٤٦١ ص

(١٩٢)

بخش دوازدهم داورىهاى امام على

1/ 1 آگاهترين امت به موازين قضا

٤٦٩ ص

(١٩٥)

1/ 2 آغاز داورىهاى على

٤٧٣ ص

(١٩٦)

1/ 3 تسلطش بر داورى

٤٧٥ ص

(١٩٧)

فصل دوم نمونههايى از داورىهاى امام على در زمان پيامبر

٤٨١ ص

(١٩٨)

2/ 1 كشتگان در دام شير

٤٨١ ص

(١٩٩)

2/ 2 مردى كه گاوش الاغ ديگرى را كشته بود

٤٨٣ ص

(٢٠٠)

2/ 3 كسى كه اسبش گريخته و مردى را كشته بود

٤٨٣ ص

(٢٠١)

2/ 4 نزاع دو نفر بر سر يك فرزند

٤٨٥ ص

(٢٠٢)

2/ 5 حكم نيشگونگيرنده و فراركننده

٤٨٧ ص

(٢٠٣)

فصل سوم نمونههايى از داورىهاى امام على پس از پيامبر

٤٨٩ ص

(٢٠٤)

3/ 1 مردى كه شراب خورده بود و از حرمت آن، آگاه نبود

٤٨٩ ص

(٢٠٥)

3/ 2 دخترى كه دوشيزگىاش با انگشت، زايل شده بود

٤٩١ ص

(٢٠٦)

3/ 3 زن متهم به زنا

٤٩٧ ص

(٢٠٧)

3/ 4 زن ديوانهاى كه زنا كرده بود

٤٩٩ ص

(٢٠٨)

3/ 5 زنى كه پس از شكنجه، به زنا اعتراف كرده بود

٥٠١ ص

(٢٠٩)

3/ 6 زنى كه شش ماه پس از آمدن شوهرش زاييد

٥٠٣ ص

(٢١٠)

3/ 7 زنى كه از ناچارى، به زنا تن داده بود

٥٠٥ ص

(٢١١)

3/ 8 مرد همسردار يمنى كه در مدينه زنا كرده بود

٥٠٧ ص

(٢١٢)

3/ 9 اجراى حد بر قدامه

٥٠٧ ص

(٢١٣)

3/ 10 زنى كه جوانى را به زنا كردن با خويش متهم كرده بود

٥٠٩ ص

(٢١٤)

3/ 11 زنى كه فرزندش را از خود، نفى كرده بود

٥١٠ ص

(٢١٥)

3/ 12 دو زن كه بر سر يك كودك، نزاع كرده بودند

٥١٥ ص

(٢١٦)

3/ 13 ديه بچه بر عهده خليفه

٥١٧ ص

(٢١٧)

3/ 14 عمر و بيابان نشين

3/ 16 دو مردى كه براى بردن مال زنى، نيرنگ كرده بودند

٥٢١ ص

(٢٢٠)

3/ 17 پنج نفر كه به جرم زنا دستگير شده بودند

٥٢٣ ص

(٢٢١)

3/ 18 طلاق دادن زن در روزگار شرك

٥٢٥ ص

(٢٢٢)

3/ 19 زنى كه با نوجوانى نابالغ، زنا كرده بود

٥٢٥ ص

(٢٢٣)

3/ 20 كسى كه گاوش شتر ديگرى را كشته بود

٥٢٥ ص

(٢٢٤)

3/ 21 مردى كه برادر مردى ديگر را كشته بود

٥٢٧ ص

(٢٢٥)

3/ 22 آزمايش ادعاگر

٥٢٩ ص

(٢٢٦)

3/ 23 حامله شدن زن باكره

٥٢٩ ص

(٢٢٧)

3/ 24 ادعاى مردن شوهر در عده طلاق

٥٣١ ص

(٢٢٨)

3/ 25 قصاص چشم، در حالى كه ظاهرا سالم بود

٥٣١ ص

(٢٢٩)

فصل چهارم نمونههايى از داورىهاى امام على در زمان حكومتش

٥٣٥ ص

(٢٣٠)

4/ 1 داورىاى چون داورى داوود

٥٣٥ ص

(٢٣١)

4/ 2 دو مردى كه بر سر هشت درهم اختلاف داشتند

٥٤١ ص

(٢٣٢)

4/ 3 دو نفرى كه هر يك از آنها مدعى بود كه آن ديگرى بنده اوست

٥٤٣ ص

(٢٣٣)

4/ 4 دو نفرى كه مدعى مالكيت استرى بودند

٥٤٥ ص

(٢٣٤)

4/ 5 مردى كه مدعى بود بندهاش بدون اجازه او ازدواج كرده است

٥٤٧ ص

(٢٣٥)

4/ 6 مرد يك چشمى كه چشم سالمش ضربه ديده بود

٥٤٧ ص

(٢٣٦)

4/ 7 مردى كه يك چشمش ضربه ديده بود

٥٤٧ ص

(٢٣٧)

4/ 8 دخترى كه برادرانش پنداشتند حامله است

٥٤٩ ص

(٢٣٨)

4/ 9 شش نفرى كه يكى از آنان غرق شد

٥٥١ ص

(٢٣٩)

4/ 10 مردى كه به ديگرى گفته بود بر مادرت محتلم شدهام

٥٥١ ص

(٢٤٠)

4/ 11 شراب نوشيدن در ماه رمضان

٥٥٣ ص

(٢٤١)

4/ 12 نوزادى كه دو سر داشت

٥٥٣ ص

(٢٤٢)

4/ 13 ملحق كردن بچه به پدرى كه عزل مىكرد

٥٥٥ ص

(٢٤٣)

4/ 14 سنگسار نكردن زناكار، به خاطر دسترسى نداشتن به همسر

٥٥٥ ص

(٢٤٤)

4/ 15 گذشت از دزد به خاطر خواندن سوره بقره

٥٥٥ ص

(٢٤٥)

4/ 16 گذشت از كسى كه پس از اقرار به لواط، توبه نموده بود

٥٥٧ ص

(٢٤٦)

4/ 17 اجراى حد بر كسى كه اقرار به زنا كرد

٥٥٩ ص

(٢٤٧)

4/ 18 زن باردارى كه ترسيده و بچهاش را سقط كرده و خود، مرده بود

٥٦٩ ص

(٢٤٨)

4/ 19 قطع كردن دست دزد

٥٦٩ ص

(٢٤٩)

بخش سيزدهم كرامتهاى امام على

٥٧٥ ص

(٢٥٠)

فصل يكم پذيرفته شدن دعاهاى امام

٥٧٧ ص

(٢٥١)

1/ 1 پذيرفته شدن دعاى وى در حق زادان درباره حفظ قرآن

٥٧٧ ص

(٢٥٢)

1/ 2 پذيرفتهشدن دعاىوى در حقجوانىكه نيمىاز بدنش فلج شدهبود

٥٧٩ ص

(٢٥٣)

1/ 3 پذيرفته شدن دعاى وى براى پايين رفتن آب فرات

٥٩١ ص

(٢٥٤)

1/ 4 پذيرفته شدن نفرين وى درباره طلحه و زبير

٥٩١ ص

(٢٥٥)

1/ 5 پذيرفته شدن نفرين وى درباره بسر بن ارطات

٥٩٣ ص

(٢٥٦)

1/ 6 پذيرفته شدن نفرين وى در حق انس بن مالك

٥٩٧ ص

(٢٥٧)

1/ 7 پذيرفته شدن نفرين وى درباره جاسوس معاويه

٥٩٧ ص

(٢٥٨)

1/ 8 پذيرفته شدن نفرين وى درباره حسن بصرى

٥٩٩ ص

(٢٥٩)

1/ 9 پذيرفته شدن نفرين وى درباره بصريان

٥٩٩ ص

(٢٦٠)

1/ 10 پذيرفته شدن نفرين وى درباره كسى كه وى را تكذيب كند

٥٩٩ ص

(٢٦١)

1/ 11 پذيرفته شدن نفرين وى درباره جوانى كه او را ستمگر خواند

دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦١٠

٥/ ٦ امام و فنّ شعر*** ٣٩١

پژوهشى درباره اشعار آن حضرت و ديوان منسوب به وى*** ٣٩٤

باب ششم: اتم شناسى*** ٤٠١

باب هفتم: رياضيّات*** ٤٠٥

باب هشتم: فيزيك*** ٤١١

باب نهم: زمين‌شناسى و هواشناسى*** ٤١٥

٩/ ١ وظيفه كوه‌ها در زمين*** ٤١٥

٩/ ٢ بردن ابرهاى باران‌زا بر بلنداى كوه‌ها*** ٤١٧

٩/ ٣ كوه‌ها، مخازن آب رودها*** ٤١٩

باب دهم: پيش از آن كه مرا از دست بدهيد، از من بپرسيد*** ٤٢١

رسوايى كسى كه گفت: «از من بپرسيد»، جز پيامبر و امام*** ٤٤١

باب يازدهم: حاضر جوابى*** ٤٤٩

سخن ابن ابى الحديد درباره دانش‌هاى امام على*** ٤٦١

بخش دوازدهم: هاى امام على*** ٤٦٧

فصل يكم: نگاه كلّى*** ٤٦٩

١/ ١ آگاه‌ترينِ امّت به موازين قضا*** ٤٦٩

١/ ٢ آغاز داورى‌هاى على*** ٤٧٣

١/ ٣ تسلّطش بر داورى*** ٤٧٥

فصل دوم: نمونه‌هايى از داورى‌هاى امام على در زمان پيامبر*** ٤٨١

٢/ ١ كشتگان در دام شير*** ٤٨١

٢/ ٢ مردى كه گاوش الاغ ديگرى را كشته بود*** ٤٨٣

٢/ ٣ كسى كه اسبش گريخته و مردى را كشته بود*** ٤٨٣