دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٥ - ٥/ ٥ مورچه

و دو بال دارند كه نه آن قدر نازك‌اند كه بشكنند، و نه آن قدر سخت‌اند كه سنگين باشند. در حالى كه بچّه‌شان به آنها چسبيده و پناه آورده، پرواز مى‌كنند. بچّه خفّاش، زمانى كه مادرش بنشيند، مى‌نشيند، و زمانى كه مادرش پرواز كند، پرواز مى‌كند، و از او جدا نمى‌شود تا آن كه استخوان‌بندى‌اش محكم شود و بال‌هايش براى پرواز، آماده شود، و راه‌هاى زندگى و مصلحت خود را بشناسد.

پس منزّه است آفريننده هر چيز، كه آفرينشش بدون نمونه به‌جا مانده از ديگرى است.

٥/ ٥ مورچه‌

٥٣٣٢. امام على ٧: آيا به كوچك چيزى كه آفريده، نمى‌نگرند كه چگونه آفرينشش را استوار ساخته و تركيبش را مستحكم كرده و براى او گوش و چشم نهاده و بدو استخوان و پوست داده است؟

به مورچه بنگريد كه با همه كوچكىِ جُثّه و ظرافت اندام كه به چشم نمى‌آيد و به انديشه درك نمى‌گردد چگونه بر زمين مى‌جنبد و به روزى‌اش دست مى‌يابد، دانه را به لانه‌اش مى‌بَرد و آن را در قرارگاه خود فراهم مى‌آورَد. در روزهاى گرم، براى سرمايش جمع مى‌كند و هنگام ورود [و اقامت در لانه خويش‌]، براى زمان بازگشتن، ذخيره مى‌كند. روزى‌اش ضمانت گرديده و در خور نيازش، روزى داده شده است.

خداى نعمت‌بخش، او را فراموش نمى‌كند و پروردگار پاداش دهنده، او را از روزى محروم نمى‌سازد، گرچه در دل صخره خشك و سنگ سخت باشد. و اگر در بالا و پايين گذرگاه خوراكش و آنچه درون اوست از سراستخوان‌هاى پهلو و شكمش و چشم و گوشى كه در سرش قرار دارند، بينديشى، از آفرينش او شگفت‌زده مى‌شوى و از توصيف آن، به رنج و سختى مى‌افتى.

بلندمرتبه است آن كه او را بر پاهايش استوار كرد و بر استوانه‌هاى پيكرش بساخت! در آفرينش او، هيچ كس شريك خدا نبود، و هيچ توانمندى وى را در آفرينش آن، يارى نكرد.