عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣١٩ - عادىترين مرحله شكر

خداست و احدى غير او در ساختن نعمت و ارائه و مرحمت آن به انسان دخالت ندارد.

قرآن براى شخص انسان و نعمت‌هايى كه در اختيار اوست، در عالم آفرينش جايگاه بلندى قايل است و او را از بسيارى از موجودات غيبى و شهودى از نظر استعداد و قوه برتر مى‌داند.

انسان در خانه خلقت، ميهمان عزيز خداست و ساير موجودات عالم بنا به فرموده قرآن؛ خدمتگزار او در كنار سفره جهانند.

انسان بين خدا و تمام نعمت‌ها قرار گرفته و چيزى بر او مقدم نيست و وظيفه و تكليف و مسؤوليت سنگين او در اين است كه نعمت را طبق دستور به خود منتقل كند و خويش را با آراسته كردن به نعمت‌ها كه در وجود او تبديل به قدرت مى‌شود، به مقام قرب حضرت دوست برساند.

تمام نعمت‌هاى الهى در راه كمالند، ولى براى رسيدن به كمال بايد از كانال وجود انسان بگذرند، بنابراين تمام نعمت‌ها در انتظار اين هستند كه انسان آنها را به خود منتقل كند و خدا در انتظار اين است كه انسان پس از صرف نعمت‌ها خويش را به خدا برساند.

در حقيقت، نعمت‌ها بايد به حضرت حق برگردند و راهى جز اين ندارند كه دست به دامن انسان بزنند و از طريق او به حق برسند.

واى به حال كسى كه از اين معنى غافل گردد، نعمت را از خدا نبيند و آن را مصرف كرده، پس از مصرف در گردونه گناه قرار دهد، آن زمان است كه از رسيدن نعمت‌ها به كمال جلوگيرى كرده و در حقيقت به تمام نعمت‌هايى كه مصرف كرده خيانت ورزيده آن هم خيانت در سطحى كه حسابش از عهده انسان خارج است.

اگر كارگاه وجود انسان به نور معرفت روشن باشد و به حقيقت تربيت، آراستگى‌