عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٠٦ - دو گونه تنفس
غشاى مخاطى كه مجارى تنفسى را مفروش مىكند، محتوى گيرندههايى است كه به مواد محرك، حساس هستند. يك ماده محرك از قبيل؛ فلفل در بينى توليد يك عطسه مىكند، وجود يك تكه كوچك نان در حنجره يا ناى سبب يك حمله سرفه مىشود، رفلكسهايى كه توسط تحريك گيرندههاى مخاط مجارى تنفسى ايجاد مىشوند از نوع حفاظتى بوده و تمايل دارند جسم محرك را از بدن خارج كنند.
اعمال مكانيكى تنفس را كه چگونگى حركت هوا را به داخل ريهها و بالعكس تعيين مىكنند و نيز كنترل حركت عضلات تنفسى توسط دستگاه عصبى مركزى از راه رفلكسهايى كه توسط گيرندههاى فشارى و گيرندههاى شيميايى شروع مىشوند مىتوان به طريق زير خلاصه كرد:
مركز تنفس پياز مغز تيره، امواج عصبى را از راه اعصاب حركتى به عضلات بين دندهاى و ديافراگم مىفرستند، ميزان تخليه مركز پياز مغز تيره تحت تأثير مراكز مجاور در پل مغزى موسوم به مركز آپنوستيك و مركز پنوموتاكسيك و هم چنين تحت تأثير گيرندههاى حسى موجود در ريهها و سينوسهاى سباتى و آئورتى و نيز گيرندههاى شيميايى موجود در پياز مغز تيره و اجسام سباتى و آئورتى قرار مىگيرد.
امواج عصبى مركز بر اين گيرندهها كه تعداد و دامنه تنفس را تعيين مىكنند، توسط احتياجات متغير بدن، به اكسيژن و نيز دفع انيدريدكربنيك تغيير مىكند.
كنترل كنندههاى متعدد ميزان اكسيژن و انيدريدكربنيك در خون و بافتها براى نگاهدارى مقادير مناسب از اين گازها در بدن با يكديگر همكارى مىكنند.
خوانندگان عزيز! اين گوشه بسيار مختصرى از دستگاه با عظمت تنفس بود كه خداوند مهربان از باب لطف و محبت، به انسان عطا كرده و كمترين اختلالى در اين دستگاه باعث زحمت فوق العاده بشر و رنج و مرارت او خواهد شد. آيا براى هر