عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٦ - ٧ - عجب

آرزوى واقعى مان كه رسيدن به مقام قرب تو و وصل تو و يافتن عظمت توست برسان.

حكيم بزرگوار ملا عبدالرزاق لاهيجى در ذيل جمله بالا مى‌گويد:

صاحب نيت خالص كسى است كه مجاهدت و مخالفت نفس اماره كند و مباغضت و مخالفت اين خداعه غراره را لازم داند، چرا كه جويندگان طريق فوز و نجات در جميع اطوار و حالات، احتراز از شر اين دشمن قوى و فريب اين غرور غوى نموده، همت بر مجاهده و مدافعه آن‌كه افضل اقسام جهاد است گماشته‌اند، چنان كه از حضرت رسالت پناه ٦ مروى است كه آن حضرت فرمود:

أفضل الجهاد من جاهد نفسه التى بين جنبيه‌[١].

برترين جهاد، مبارزه با نفسى است كه بين دو پهلوست.

و از حضرت صادق ٧ مرويست كه آن حضرت فرموده:

أحذروا أهواءكم كما تحذرون أعداءكم فليس شى‌ء أعدى للرجال من اتباع أهوائهم وحصائد ألسنتهم‌[٢]؛

از هوى‌ها به مانند اين كه از دشمنانتان مى‌پرهيزيد، بپرهيزيد، چيزى براى مردم دشمن‌تر از پيروى از هوى‌ها و محصولات زبانشان نيست.

مجاهده نفس عبارت از آن است كه او را در هوى‌ها و خواهش‌هاى خود ممكن نداشته، مسخر و مقهور عقل كه فرمانفرماى مملكت بدن است سازند و مجال سركشى و نافرمانى او كه موجب اختلال اركان اين بنيان الهى است نداده به معونت‌

[١] -الأمالى، شيخ صدوق: ٤٦٦، مجلس ٧١، حديث ٨؛ معانى الأخبار: ١٦٠، حديث ١؛ بحار الأنوار: ٦٧/ ٦٥، باب ٤٥، حديث ٧.

[٢] -الكافى: ٢/ ٣٣٥، باب اتباع الهوى، حديث ١؛ بحار الأنوار: ٦٧/ ٨٢، باب ٤٦، حديث ١٧.