شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٩ - المقصد الثانى الملازمات العقلية

المقصد الثانى الملازمات العقلية

همان‌طورى‌كه در آغاز جلد اول بيان كرديم مباحث كتاب اصول الفقه در چهار مقصد خلاصه مى‌شود.مطلب اول در رابطه با مباحث الفاظ بود كه هدف از آن بحث شناسائى صغريات و مصاديق اصالة الظهور بود و گفتيم كه بحث از خود كبراى كلى اصالة الظهور كه آيا حجيت دارد يا ندارد،در جزء سوم كتاب يعنى مباحث حجت خواهد آمد.

مقصد دوم از مقاصد اربعۀ كتاب دربارۀ ملازمات عقليه است كه هم‌اكنون محور بحث ما است.بطور كلى بنظر دانشمندان اصولى مسلك شيعه منابع فقه و مدارك احكام شرعيه چهار امر است:

١-كتاب ٢-سنت ٣-اجماع ٤-حكم عقل

بحث ما راجع به حكم عقل است.در رابطه با حكم عقل نيز در دو مقام بايد بحث كرد:

١-مقام اول:

لا اشكال در اينكه عقل ما مى‌تواند حسن و بايسته بودن يا قبح و نبايسته بودن بعضى از افعال و كارها را ادراك كند.

مثلا مى‌تواند بفهمد كه(عدل)حسن است-احسان حسن است- ظلم قبيح است-كذب قبيح است و...اما آيا علاوه بر اين مى‌تواند ادراك هم بكند كه اين امر عند الشارع هم حسن يا قبيح است و يا نمى‌تواند؟