شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢٥٥ - المسألة الرابعة اجتماع الامر و النهى

المسألة الرابعة

اجتماع الامر و النهى

مسئلۀ رابعه از مسائل غير مستقلات عقليه،مسئلۀ مهم و تاريخى اجتماع امر و نهى در شىء واحد است.از قديم الايام،در ميان اصوليين شيعه و سنى،اين بحث مطرح بوده و هست كه آيا اجتماع امر و نهى در شىء واحد جائز است يا خير؟

اكثريت مطلق اشاعره و گروهى از متقدمين و متأخرين علماى شيعه قائل به جواز شده‌اند و بيشتر علماى معتزله و دانشمندان شيعه قائل به امتناع اجتماع شده‌اند.

قبل از هر امرى چند مطلب را ذكر مى‌كنيم:

مطلب اول:جناب مظفر مى‌فرمايد:در آغاز امر كه انسان با اين عنوان روبرو مى‌شود،خيال مى‌كند كه اين بحث از مباحث بيهوده و باطل مى‌باشد بجهت اينكه اجتماع امر و نهى در شىء واحد معقول نيست و جائى براى اين نزاع وجود ندارد حتى بر مبناى اشاعره كه تكليف به ما لا يطاق را تجويز مى‌كنند.بدليل اينكه در ما نحن فيه، صغرى تكليف بما لا يطاق نيست بلكه در ما نحن فيه،نفس التكليف محال است يعنى به شىء واحد امر كردن و نهى كردن ممتنع است و اين مورد اتفاق نظر همگان است حتى اشعرى هم در اين مورد قائل به استحاله است«فرق بين تكليف به محال با آنجا كه نفس