شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢٥ - المبحث الاول(التحسين و التقبيح العقليان)

المبحث الاول

(التحسين و التقبيح العقليان)

مبحث اول از سه مبحث مورد نظر در ملازمات عقليه مربوط به حسن و قبح عقلى اشياء است.قبل از ورود در اصل بحث مقدمتا تاريخچه اين مسئله را بطور اجمال عنوان مى‌كنيم:

مباحث كلامى از نيمۀ اول تاريخ هجرى شروع شده است و قديمى‌ترين مسئلۀ كلامى مسئله جبر و اختيار بود كه آيا انسان موجود مختار است يا مجبور؟از آنجا كه هر انسانى علاقه دارد كه از سرنوشت خويش آگاه گردد،لذا اين بحث عنوان شد.اين بحث خودبخود به دنبالش مبحث عدالت را مطرح ساخت.علماء علم كلام در رابطه با عدالت دو دسته شدند:

١-معتزله كه طرفدار عدل و اختيار بودند.

٢-اشاعره كه طرفدار جبر و اضطرار شدند.

معتزله مى‌گفتند:عدل حقيقتى است كه خداوند كارهايش را بر معيار آن انجام مى‌دهد.

اشاعره مى‌گفتند:عدل منتزع از فعل حق است و هر كارى كه او كند عين عدل است.

اين بحث خودبخود حسن و قبح ذاتى افعال را مطرح ساخت كه آيا بطور كلى افعال داراى صفت ذاتى حسن و قبح هستند؟