شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٥٤ - ٣- - خصائص الوجوب الغيرى
صرفا به منظور توصل و چارهجوئى بسوى ذى المقدمه است اما به خلاف واجب نفسى كه اطاعت مستقلى دارد يعنى انسان اين عمل را انجام مىدهد براى خود آن عمل چون در خود اين عمل مصلحت ذاتيه وجود دارد.
٢-و همانطورىكه واجبات غيرى اطاعت مستقلى ندارند هكذا بر واجبات غيريه استقلالا ثواب و عقابى هم مترتب نيست بلكه تمام ثواب مال اطاعت و امتثال وجوب ذى المقدمه است و تمام عقاب هم مال مخالفت ذى المقدمه است هذا على المشهور و لكن نظريات ديگرى هم هست كه مقام مقتضى طرح آنها نيست هركس مايل است به كتب مطوله قوم از قبيل مطارح الانظار مراجعه نمايد و روى همين اساس است كه اگر يك واجبى داراى دهتا مقدمه باشد و انسان آن را انجام دهد تنها يك ثواب به او مىدهند نه ده تا ثواب.متقابلا اگر عملى داراى ٢٠ مقدمه باشد و انسان آن عمل را با تمام مقدماتش ترك كند تنها يك عقاب دارد نه ٢١ عقاب.
و ايضا اگر بخشى از مقدمات عمل يا تمام آنها را انجام دهد و لكن به ذى المقدمه نرسد و آن را اتيان نكند گويا هيچ كارى نكرد و پاداش به او داده نمىشود پس واجبات غيريه ثواب مستقلى و عقاب مستقلى ندارد حال در اينجا دوتا اشكال پيدا مىشود كه بايد پاسخ بدهيم:
الف:اشكال اول شما گفتيد بر واجبات غيريه و مقدميه ثواب مستقلى مترتب نيست درحالىكه رواياتى داريم كه مىگويند كسى كه پياده به حج و زيارت خانه خدا برود بر هر گامى كه برمىدارد فلان مقدار ثواب مترتب مىشود:مثلا در كتاب وسائل الشيعة ج ٨ باب ٣٢ ص ٥٦ حديث ٩ از زبان پيامبر اكرم(ص)روايت شده كه حضرت فرمود:من حج بيت اللّه ماشيا كتب اللّه له سبعة آلاف حسنة من حسنات الحرم.
و باز فرمود:فضل المشاة فى الحج كفضل القمر ليلة البدر على