شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٥٧ - ٣- - خصائص الوجوب الغيرى
و وافى خواهيم داد انشاءالله تعالى فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ.
٣-مقدمه:واجبات نفسيه در يك تقسيم منقسم به دو قسم مىشوند:
١-عبادى يعنى واجباتى كه قصد قربت در آنها معتبر است(مثل نماز،روزه و...)٢-توصلى يعنى واجباتى كه قصد قربت در آنها معتبر نيست(مثل انقاذ غريق،دفن ميت،ازالۀ نجاست از مسجد)حال مقدمۀ واجب چه مقدمات واجبات عباديه و چه واجبات توصليه مطلقا توصلى هستند يعنى مقدمۀ بما هى مقدمه قصد قربت لازم ندارد.بخاطر همين ويژگى باز اشكالى مطرح مىشود كه اگر مقدمات عموما وجوبشان وجوب توصلى است پس چگونه بعضى از مقدمات مثل طهارات ثلاث تعبدى هستند و قصد قربت در آنها معتبر است؟
جواب:اين ايراد هم در امر نهم در بحث مقدمات عباديه خواهد آمد انشاءالله تعالى.
٤-ويژگى چهارم آن است كه وجوب مقدمه،تابع وجوب ذى المقدمه است اطلاقا و اشتراطا،فعلية و قوة.يعنى هر چيزى كه شرط وجوب ذى المقدمه باشد همان چيز شرط وجوب مقدمه هم هست(كدخول الوقت بالنسبة الى الصلاة و الوضوء)و هر چيزى كه شرط وجوب ذى المقدمه نباشد شرط وجوب مقدمه هم نيست مثل اول وقت بودن يا وسط و يا آخر بودن كه قبلا مثال زديم،و ايضا هروقت كه وجوب ذى المقدمه به درجۀ فعليت برسد مقدمات هم واجب فعلى مىشود.و مادامىكه ذى المقدمه وجوبش به درجۀ فعليت نرسيده محال است كه مقدمات وجوبش فعلى شود حال يا به خاطر اينكه وجوب مقدمه تابع وجوب ذى المقدمه است و محال است كه تابع پيش از متبوع تحقق يابد.اين بنا بر معناى چهارم در تبعيت است.
و يا بخاطر اينكه وجوب مقدمه معلول وجوب ذى المقدمه است و محال است كه معلول پيش از علت وجوب فعلى پيدا كند،بنا بر