شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٢٨ - ٣- - الاجزاء فى الامارات و الاصول مع انكشاف الخطإ بحجة معتبره
مسئله عام البلوى است و حائز اهميت.
٢-در اين مورد كه كشف خلاف مىشود به حجت معتبره براى مكلف سه صورت پيدا مىشود:
١-وظيفه مكلف بالنسبه به اعمال آتيهاى كه هيچ پيوندى با گذشته ندارد بلكه عمل جديد و مستقل است آنست كه برطبق حجت معتبره فعليه عمل نمايد.
٢-نسبت به اعمالى هم كه در گذشته انجام داده بعد كشف خلاف شده ولى الآن هيچ اثر و ثمرى برآن مترتب نيست وظيفه او روشن است و بحث از اجزاء معنائى ندارد مثلا مجتهد قبلى فتوى مىداد كه ذبح به غير آهن جايز است و مكلف هم طبق فتوى عمل كرده و حيوانى را بغير آهن ذبح كرده و گوشت او را خورده و الآن كه مجتهد جديد فتوى بعدم جواز مىدهد و اثرى از آن گوشت نيست.يا مجتهد قبلى مىگفت عقد زن به غير عربى صحيح است و مكلف طبق نظر او زنى را عقد كرده به فارسى!و پس از مدتى زن را طلاق داد يا زن مرده و الآن هيچ اثرى برآن مترتب نيست در اين موارد هم بحث از اجزاء بىمعنى است.
٣-انما الاشكال در مورد اعمال آيندهاى است كه در ارتباط با گذشته است مثل اينكه گوسفندى را بغير آهن ذبح كرده و هنوز هم موجود است حالا راى مجتهد اين است كه به غير آهن صحيح نيست آيا مكلف مىتواند از اين لحم الغنم استفاده كند يا نه؟يا مثلا زنى را طبق فتواى مجتهد قبلى به فارسى عقد كرده ولى فتواى مجتهد جديد آنست كه اين عقد صحيح نيست و زن هم هنوز در خانۀ اين مكلف است.آيا اين زن بر اين مرد حلال است و حق مباشرت دارد يا حرام است؟يا مثلا اول وقت نماز