شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩ - ج - نمونههايى از تفسير باطنى

زندگان است. خداوند فرموده است: «و تأويلش را جز خدا و ريشه‌داران در دانش، كسى نمى‌داند». ما آن را مى‌دانيم».

١٤٧٣. معانى الأخبار- به نقل از حمران بن اعيَن-: از امام باقر عليه السلام در باره ظاهر و باطن قرآن پرسيدم. فرمود: «ظاهرِ آن، كسانى هستند كه [آيات‌] قرآن در باره آنها نازل شده است و باطنِ آن، كسانى هستند كه مانند آنها عمل كرده‌اند، و آنچه در باره آن كسان نازل شده، در باره اينان نيز جارى است».

١٤٧٤. امام صادق عليه السلام: قرآن، همه‌اش سرزنش است و باطن آن، نزديك كردن است.[١]

ج- نمونه‌هايى از تفسير باطنى‌

١٤٧٥. مجمع البيان‌- به نقل از عبد اللَّه بن عمر-: پيامبر صلى الله عليه و آله اين سخن خدا: «بزرگوار است آن كه به دست اوست فرمان‌روايى» تا « [بيازمايد] كه كدامتان نيكوكارتريد» را تلاوت نمود و سپس فرمود: « [تا بيازمايد كه‌] كدامتان بهترين عقل را داريد و از حرام‌هاى خدا بيشتر پروا مى‌كنيد و در طاعت خدا شتابان‌تريد».

١٤٧٦. مجمع البيان‌- به نقل از ابو قتاده-: از پيامبر صلى الله عليه و آله در باره اين سخن خداى متعال:

«كدامتان نيكوكارتريد» پرسيدم كه چه معنايى دارد؟

فرمود: «مى‌گويد: كدامتان عاقل‌ترين هستيد» و سپس فرمود: «عقل كامل‌ترى داريد، و از خدا ترس بيشترى داريد، و در آنچه خداوند به آن امر كرده و يا از آن‌

[١]. شيخ صدوق رحمه الله مى‌گويد: مقصود، اين است كه در پس آيات نكوهش و تهديد، آيات رحمت و آمرزش است.