روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٠ - ترجمه

پايى شير ندارد [١].ابو عبيده و اخفش گفتند:«نعم»را هم تذكير كنند و هم تأنيث.

آن‌كه تأنيث كند براى جمع كند،و آن‌كه تذكير كند براى لفظ كند.قال الشّاعر فى تذكيره:

أ كلّ [٢]عام نعم يحوونه يلحقه [٣]قوم و ينتجونه
اربابه نوكى [٤]فلا يحملونه
[٥] و بعضى تفسير دادند على الشّىء و الشّخص،چنان كه گفت:شاعر: [٦]

و عفراء أدنى النّاس منّي مودّة و عفراء عنّى [٧]المعرض المتواني
و قال آخر [٨]:

إذ النّاس ناس و البلاد بغبطة و إذ أمّ عمّار صديق مساعف
مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ ،از ميان سرگين و خون شما را شيرى دهد خالص گوارنده خورندگان را،نه بوى سرگين دارد و نه رنگ خون دارد.

عبد اللّه عبّاس گفت:چهار پاى چون علف بخورد و در كرش او قرار گيرد، سرگين در زير باشد و خون بر بالا و شير در ميانه [٩].پس قديم تعالى جگر را بر اين قسمت [١٠]مسلّط كرده است تا اين هر سه ببخشد:خون به رگها فرستد و شير به پستان و فرث در كرش رها كند.و نصب او بر مفعول دوم«نسقيكم»است.

و قوله: وَ مِنْ ثَمَرٰاتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنٰابِ ، [١١]،و نيز شراب مى‌دهيم شما را از ميوه‌ها،جمع«ثمرة»باشد و درختان خرما و انگور،يعنى انواع خرما و انگور.و روا باشد كه«واو»استيناف بود،و التقدير:و يتّخذون من ثمرات النّخيل و الأعناب،تا «من»تعلق دارد به اين فعل محذوف اتكالا [١٢]على بيانه من بعد،بقوله: تَتَّخِذُونَ مِنْهُ ، و بر اين قول«واو»عطف نباشد. تَتَّخِذُونَ ،مى‌گيرى از او.ضمير عايد است با