روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٦ - ترجمه

أراد:بأفواه،و قال آخر:

الواردون و تيم [١]في ذرى [٢]سبإ قد عضّ أعناقهم جلد الجواميس [٣]
اراد:جلود الجواميس.و وجهى دگر آن است كه يمين بر جنس گفت و جنس صالح باشد واحد [٤]و جمع را.و ابو عمرو و يعقوب خواندند:تتفيّئوا،به«تا»و باقى قرّا به«يا».آن‌كه به«تا»خواند براى آن‌كه گفت كه [٥]جمع است و جمع مؤنث باشد.و آن‌كه به«يا»خواند براى آن‌كه گفت:ظلال بر وزن واحد است،چون جدار و حمار.و قوله: سُجَّداً لِلّٰهِ ،اى مائلات،من قوله [٦]:سجدت النّخلة اذا مالت، و اسجدت النّاقة إذا أملتها لتركبها.آنگه آن مثل [٧]را بر سبيل تشبيه سجده خواند.

مجاهد و قتاده و ضحّاك گفتند:به اوّل روز همه سايه‌هاى چيزها خداى را سجده كنند [٨]و به آخر روز هم‌چونين [٩].عبد اللّه عمر گفت كه رسول-عليه السّلام-گفت:

هيچ‌چيز [١٠]نباشد و إلاّ خداى را پيش از نماز [١١]و پس از زوال سجده كند،آنگه اين آيت برخواند: يَتَفَيَّؤُا ظِلاٰلُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَ الشَّمٰائِلِ سُجَّداً لِلّٰهِ .و هم‌چونين [١٢]در خبر آمد:كه چون كافر سجده كند بت را سايۀ او سجده كند خداى را و تأويل آيت و اخبار آن است كه گفتيم. وَ هُمْ دٰاخِرُونَ ،اى،صاغرون خاضعون.يقال:دخره دخرا إذا اذلّ [١٣]،و دخر هو إذا ذلّ [١٤]،قال ذو الرّمّة:

فلم يبق إلاّ داخر [١٥]في مخيّس و منجحر في غير أرضك في جحر
و وجهى دگر گفتند،در تأويل آيت كه سجّدا و قوله:

وَ لِلّٰهِ يَسْجُدُ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ .و قوله: