روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠ - ترجمه

آنگه گفت: وَ لَنِعْمَ دٰارُ الْمُتَّقِينَ ،و مخصوص بالمدح بيفگند از كلام،لدلالة المعنى عليه،و التّقدير:و لنعم دار المتّقين الجنّة،چنان كه مقدّر است آنجا كه:و لبئس مثوى المتكبّرين النّار [١]،و نيك سراست [٢]متّقيان و پرهيزكاران را بهشت.

آنگه وصف كرد آن بهشت را گفت: جَنّٰاتُ عَدْنٍ ،و رفع او بر بدل دٰارُ الْمُتَّقِينَ ،است،و روا بود كه مخصوص بالمدح او باشد چنان كه نعم عون الرّجل غلام زيد.

بهشتهاى مقام،و«عدن»اقامت باشد يقال:عدن بالمكان اذا اقام به، يَدْخُلُونَهٰا ، كه اين [٣]پرهيزكاران در آنجا شوند.و از صفت او آن است كه از زير [٤]درختان او جويها مى‌رود. لَهُمْ فِيهٰا مٰا يَشٰاؤُنَ ،ايشان را باشد در آنجا هرچه خواهند، كقوله تعالى:لكم فِيهٰا مٰا تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ . [٥]كَذٰلِكَ يَجْزِي اللّٰهُ الْمُتَّقِينَ ،چنين پاداشت دهد خداى متّقيان را.

اَلَّذِينَ ،محلّ او نصب است بر صفت [٦]متّقيان آنان كه فريشتگان جان ايشان بردارند طَيِّبِينَ ،در آن حال كه ايشان پاكيزه باشند و نصب او بر حال است از مفعول: يَقُولُونَ ،گويند فريشتگان ايشان را كه:سلام بر شما باد!در بهشت شوى به آنچه [٧]كرده‌اى از ايمان و عمل صالح.و در هر دو [٨]دليل است بر آنكه جزا و ثواب [٩]و عقاب بر عمل است [١٠]،في قوله: بِمٰا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ، جماعتى مفسّران گفتند:سبب نزول آيت [١١]آن بود كه مشركان عرب در ايّام موسم مردان را بر راهها نشانده بودندى [١٢]تا مردمانى كه از احياى [١٣]عرب آمدندى ايشان را تنفير [١٤]افگندندى از رسول-عليه السلام-پس چون ايشان گفتندى [١٥]كفّار مكّه را كه: مٰا ذٰا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ؟ ،ايشان گفتندى: أَسٰاطِيرُ الْأَوَّلِينَ ،و چون به مكّه آمدندى و [١٦]