اشكل عليه الامر.بر قول اوّل،آن [١]شكل باشد،و آن مثل است،و دوم [٢]از اشكال كه اشتباه است،و قول اوّل[١٤٦-پ]روشن‌تر است براى آن‌كه مورد اين مورد،آن مثل است كه گفتند:كلّ امرء يشبهه فعله و كلّ رجل و ضيعته و كلّ اناء يترشّح بما فيه.

فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدىٰ سَبِيلاً ،خداى شما عالم‌تر است به آن‌كه بر راه راست مستقيم‌تر و مهتدى‌تر است.و براى آن گفت عقيب آن آيت كه: قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلىٰ شٰاكِلَتِهِ ،تا نوميد نشوند اگر در حال نعمت كفران و بطر كرده باشند،كه خداى نعمت بازنگيرد از ايشان،اگرچه ايشان مستحقّ هر عقوبت باشند،چه هركس كار در خور [٣]خود كند و آنچه به او لايق باشد.و قوله: سَبِيلاً ،نصب او بر تمييز است.

قوله: وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ -الآية،اى محمّد!تو را از روح مى‌پرسند،بگو كه:

روح از [٤]فرمان خداست.عبد اللّه مسعود گفت:با رسول-عليه السّلام [٥]-مى‌رفتم در مدينه،به جماعتى جهودان بگذشتيم،بعضى گفتند:از روح بپرسى او را،بعضى دگر گفتند:مپرسى از او.عبد اللّه گفت:من از پس او بودم [٦]،وحى بر او فرود آمد،او روى به جهودان كرد و اين آيت بر ايشان خواند.ايشان گفتند:ما بگفتيم [٧]كه نبايد پرسيدن [٨]،آنگه گفتند:ما در تورات همچنين يافتيم كه:روح از فرمان خداست.

عبد اللّه عبّاس گفت،جهودان رسول را گفتند:يا محمّد!ما را خبر ده تا روح چه باشد،و روح را در تن چگونه عذاب كنند؟رسول-عليه السّلام-جواب نداد،براى آن‌كه چيزى فرونيامده بود در اين معنى.جبريل-عليه السّلام-آمد و اين آيت آورد.و روايت كرده‌اند كه جماعتى جهودان گرد آمدند و قريش را گفتند:از محمّد بپرسى تا روح چه باشد،و از جماعتى كه در اوّل زمان مفقود شدند،و از مردى كه به شرق و غرب زمين [٩]برسيد؟اگر از همه جواب دهد،پيغامبر است،و اگر از هيچ [١٠]جواب

[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم:از.

[٢] .همۀ نسخه بدلها:و بر.

[٣] .مل:در خورد.

[٤] .مل،آج،لب:در.

[٥] .مل:رسول اللّه.

[٦] .قم:به نزديك رسول بودم-عليه السّلام كه.

[٧] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم:نگفتيم.

[٨] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم و مل:پرسيد.

[٩] .آج،لب:جهان.

[١٠] .آط،آب،آز،آج،لب:همه،مل:بعضى.