روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٤ - ترجمه

كقوله: وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نٰاضِرَةٌ [١]، وَ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بٰاسِرَةٌ [٢]،و وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ، ضٰاحِكَةٌ... [٣]،و غير ذلك.و كقول الشّاعر و هو النّابغة:

اقارع عوفا لا احاول غيرها وجوه قرود تبتغي من تجادع [٤]
مراد در آيات و بيت ذوو الوجوه [٥]است.

عَسىٰ رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ ،آنگه رسول را گفت،بگو بنى اسرايل را كه:همانا خداى بر شما رحمت كند،اگر توبه كنى و رجوع كنى به اطاعت او.و براى آن عسى گفت تا اعتماد نكنند و اتّكال و تقصير نكنند در طاعت خداى،بل تا ميان خوف و رجا باشند و قطع نكنند بر رحمت تا مغرا نشوند بر قبيح [٦].مفسّران گفتند: عَسىٰ ،در قرآن از خداى واجب باشد.و وجه اوّل معتمد است. وَ إِنْ عُدْتُمْ عُدْنٰا ،و اگر با سر گناه شوى ما با سر عقوبت شويم،بر قول عبد اللّه عبّاس.قتاده گفت:با سر معصيت شدند،خداى تعالى بر دست رسول ايشان را عقوبت كرد به قتل و اسر و جزيت و مذلّت و مسكنت. وَ جَعَلْنٰا جَهَنَّمَ لِلْكٰافِرِينَ حَصِيراً ،امّا [٧]دوزخ را به زندان كافران كرديم[١٢٥-ر]من الحصر [٨]الّذي هو الحبس و الحصر احتباس البطن،و منه الحصار لأنّه [٩]يحتبس من فيها،و الحصور البخيل لحبسه [١٠]المال و سمّى الملك حصيرا لاحتجابه عن النّاس،قال الشّاعر:

و مقامة غلب الرّقاب كانّهم [١١] جنّ لدى باب الحصير قيام
اى،باب الملك،و الحصر [١٢]الّذى هو الجمع و العدّ من هذا لأنّ فيهما [١٣]المنع [١٤].و حسن بصرى گفت:مراد حصير [١٥]است كه بازفگنند [١٦]،اى فراشا و مهادا،و گفتند [١٧]: