روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٢ - ترجمه
آنگه گفتم:يا جبريل!آن فريشتگان كه بودند كه من ايشان را ديدم در آن دريا [١]صف در صف كشيده،پنداشتى بناهايىاند [٢]از ارزيز ريخته؟گفتند [٣]:يا رسول اللّه!ايشان روحانيايند [٤]كه خداى تعالى مىگويد: يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلاٰئِكَةُ صَفًّا... [٥]،الرّوح الاعظم از ايشان است كه روز قيامت يك [٦]صف بايستند [٧]و همه فريشتگان يك صف.آنگه از پس آن اسرافيل است.گفتم:يا جبريل!آن يك صف چيست كه از بالاى همه صفهاست در بحر اعلى كه از گرد عرش در آمده است [٨]؟گفت:آن كروبيّاناند كه اشراف و عظماى فريشتگاناند و هيچ فريشته زهره ندارد كه در ايشان نگرد و شأن ايشان از آن عظيمتر است كه من وصف ايشان توانم [٩]كردن و وصف ايشان آن بسكه تو معاينه ديدى.
آنگه جبريل مرا در بهشت بگردانيد،هيچ جاى نماند در بهشت و الّا بر من عرضه كرد و به من نمود.كوشكها ديدم از درّ و ياقوت و زبرجد.و درختان ديدم [١٠]از زر سرخ شاخهاى آن از لؤلؤ سپيد [١١][١١٦-ر]و بيخ آن از سيم سپيد [١٢]در زمين مشك اذفر فروشده تا چنان بديدم و بشناختم كه گويى درج و غرف [١٣]و اشجار و قصور و منازل آن بهتر شناسم از اين مسجد كه سالهاست كه در او مىآيم و مىشوم [١٤].و در بهشت جويى ديدم از آب،سپيدتر از شيرين و شيرينتر از انگبين.ريگ [١٥]آن از درّ و مرجان و گل او از مشك اذفر.جبريل گفت:اين حوض [١٦]است كه خداى تعالى به تو داده است،فى قوله: إِنّٰا أَعْطَيْنٰاكَ الْكَوْثَرَ [١٧]،و مادّت او از تسنيم است كه از زير عرش بيرون مىآمد و ازآنجا منشعب [١٨]مىشود به سرايها و كوشكها و غرفههاى
[١] .همۀ نسخه بدلها:درياها.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:بناهااند.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:گفت.
[٤] .قم،آب،آز،آج،لب:روحانياناند،آط:روحانيااند،مل:روحانيانند.
[٥] .سورۀ نبأ(٧٨)آيۀ ٣٨.
[٦] .همۀ نسخه بدلها:به يك.
[٧] .آج،لب:باشند.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:در آمدهاند.
[٩] .همۀ نسخه بدلها بجز قم:بتوانند.
[١٠] .مل:گندم.
[١١] .مل:اسپيد،آج،لب:سفيد.
[١٢] .مل،آج،لب:سفيد.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها+و انهار.
[١٤] .مل:مىروم.
[١٥] .قم،آج،لب:رنگ.
[١٦] .آب،آز:حوضى.
[١٧] .سورۀ كوثر(١٠٨)آيۀ ١.
[١٨] .قم:متشعّب.