روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٢٨ - ترجمه
غايت را.
در اين دو روايت است:يكى آنكه،رسول-عليه السّلام-گفت من در مسجد الحرام بودم در حجر ميان خفته و بيدار كه جبريل آمد و براق آورد،و اين روايت أنس است و مالك بن صعصعه.و روايت ديگر آن است كه،رسول -عليه السّلام-گفت:مرا از حجرۀ امّ هانى به آسمان بردند،و تأويل كردند اين آيت را بر آنكه حرم را جمله مسجد خوانند،و اين روايت كلبى است و ابو صالح از امّ هانى كه او گفت:رسول را-عليه السّلام-از حجرۀ من به آسمان بردند نماز خفتن[بكرد و من با او نماز خفتن] [١]بكردم و بخفتم و او را در نمازگاه رها كردم بيدار نشدم تا او مرا بيدار كرد [٢]براى نماز بامداد،مرا گفت:برخيز يا امّ هانى تا تو را حديثى كنم [٣].
گفتم:يا رسول اللّه!أحاديث و احوال [٤]تو همه عجايب [٥]باشد.
آنگه نماز بامداد بكرد.چون فارغ شد،گفت:بدان كه دوش [٦]نماز خفتن بگزاردم جبريل آمد و من هم اين جا نشسته بودم،مرا گفت:برخيز و بيرون آى [٧]، برخاستم و بيرون شدم،فريشتهاى ايستاده بود و اسپى،مرا گفت:برنشين.من بر نشستم،هركجا بهنشينى رسيد [٨]،دستهايش دراز شد [٩]و پايها كوتاه،و هركجا به فرازى رسيديم [١٠]پايهايش دراز شدى و دستها [١١]كوتاه تا به بيت المقدّس رسيدم و آنجا نماز بكردم-و ساق الحديث إلى آخره-و اكنون نماز بامداد با شما بكردم.
مقاتل گفت:شب معراج پيش از هجرت بود به يك سال،و گفتند:يكبار بود،و گفتند:دو بار بود،يكبار از مسجد الحرام و يكبار از خانۀ [١٢]امّ هانى بنت أبى طالب.و گفتهاند:بسيار بارها بود.
[١] .اساس افتادگى دارد،از قم افزوده شد.
[٢] .اساس:نكرد،به قياس قم و اتفاق همۀ نسخه بدلها تصحيح شد.
[٣] .قم،آط،آج،لب:گويم،آب،آز:گوييم.
[٤] .آج،لب:اقوال.
[٥] .قم:عجب.
[٦] .همۀ نسخه بدلها+چون.
[٧] .همۀ نسخه بدلها،بجز قم+من.
[٨] .همۀ نسخه بدلها بجز قم:رسيدى،قم:رسيدم.
[٩] .آط،آج،لب:شدى.
[١٠] .قم:رسيدم،ديگر نسخه بدلها:رسيدى.
[١١] .آب،آز:دستهاش.
[١٢] .همۀ نسخه بدلها بجز قم:حجره.