معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٦ - كارهاى فرشتگان
٢ ـ نزول «امر الهى» [ظاهراً بنابر سياق آيه مقصود امر تكوينى است] به دست فرشتگان است.
يعنى در تدبير جهان كه به امر الهى انجام مىگيرد، فرشتگان عامل اجرائى اند و آنرا پياده مىكنند.
اين مطلب به ويژه با تطبيق دو آيهى ذيل، روشن مىگردد.
سجده / ٥: «يُدَبِّرُ الأَْمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الأَْرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْم».
تدبير امر مىكند از آسمان به سوى زمين؛ سپس(آن امر) يكروز به سوى اوفرا مىرود.
در آيهى ديگر اين عروج، به فرشتگان نسبت داده شده است:
معارج / ٤: «تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْم كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَة».
فرشتگان و روح به سوى او فرامى روند در روزى كه اندازهى آن پنجاه هزار سال است.
يعنى در روز قيامت، ملائكه به سوى خدا عروج مىكنند.
از تطبيق اين دو آيه، شايد با روشنى كامل و ظهور قوى بتوان دريافت كه «نزول امر» به وسيلهى فرشتگان بوده است و سپس باز فرشتگان آنرا بالا مىبرند. البتّه منظور «بالاى محسوس» نيست همانطور كه نزول نيز جسمانى نيست كه چيزى از كرات ديگر «پايين» بيايد. قبلاً نيز يادآور شديم كه خدا هشت زوج انعام را نازل فرموده است اين بدين معنا نيست كه گاوها و ديگر چار پايان در كرات آسمانى مىچريدند و خدا آنها را به زمين انتقال داده و نازل كرده است. اين، همان نزول از خزائن معنوى خداست:
حجر / ٢١: «وَإِنْ مِنْ شَيْء إِلاّ عِنْدَنا خَزائِنُه».
هيچ چيز نيست مگر كه خزائن آن، نزد ماست.
و هنگامى كه در اين عالم تحقّق مىيابد؛ از آن تعبير به نزول مىشود؛ يعنى قبل از آن در مقام والايى جا داشته و بعد نزول معنوى كرده است. فرشتگان از عالمى كه نزد خداست و خزائن اشياء آنجاست؛ امر تدبير جهان را نازل مىكنند. بنابراين ملائكه داراى دوگونه رسالتاند: يكى رسالت تكوينى كه با آن، امر تكوينى الهى و تدبير او را در اين عالم پياده مىكنند.
و ديگرى رسالت تشريعى كه با آن، شرايعى را كه خدا وحى مىفرمايد، به انبياء مىرسانند.
پس رسالت در اين آيات:
حج / ٢٢: «اللهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ رُسُلا».
(خدا از ميان فرشتگان رسولانى بر مىگزينند) و يا:
فاطر / ١: «جاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلا».
[قرار دهنده فرشتگان (به صورت) رسولان.]؛ ممكن است، هر دوگونه رسالت باشد.