معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٤ - فرشتگان

شايد از ظاهر آيه چنين برآيد كه همه‌ى فرشتگان؛ به گونه‌اى ،رسالت دارند. البتّه اين برداشت خيلى قوى نيست زيرا ممكن است نظر به قضيّه مهمله[١] باشد يعنى در ميان فرشتگان، رسولانى دارد و اگر دليلى يافته مى‌شد كه برخى از آنان، رسالتى ندارند؛ در آنصورت اين آيه آنرا نفى نمى‌توانست كرد.

يَزِيدُ فِي الْخَلْق...اين جمله اشاره دارد بر اينكه، بال فرشتگان، منحصر به چهار تا هم نيست و خدا اگر بخواهد، بالهاى بيشترى مى‌آفريندو چه بسا بتوان اين را نيز فهميد كه فرشتگانى نيز وجود دارند كه بيش از چهار بال، دارند.

منظور از اين بالها چيست؟ آيا همانند پرندگانند؟پس سه بال يعنى چه؟ و يا اينكه منظور ديگرى در بين است؟

البتّه اگر دليلى از خارج همراهى نكند؛ به صرف بعيد بودن سه بال، نمى‌توانيم دست از ظاهر آيه برداريم ولى چه بسا از برخى قرائن در ميان آيات ديگر بتوان به دست آورد كه اين تعبيرات ممكن است، تعبير كنايى يا مجاز باشند. بعد در جاى خود به آن خواهيم رسيد.

ـ در مورد اختلاف رتبه فرشتگان:

صافّات / ١٦٤: «وَما مِنّا إِلاّ لَهُ مَقامٌ مَعْلُوم».

و از ما نيست جز كه براى آن رُتبه‌اى معيّن است.

يعنى: هر فرشته‌اى، مقامى دارد.

از برخى آيات ديگر نيز، كم و بيش مى‌توان دريافت كه بعضى از فرشتگان نسبت به برخى ديگر، سِمَتِ فرمانروايى دارند؛ از جمله حضرت جبرائيل امين سلام الله عليه:

تكوير / ٢١: «مُطاع ثَمَّ أَمِين».

فرمان جبرئيل را در عالم ملكوت مى‌پذيرند؛ پس كسانى هستند كه جبرئيل بر آنها فرمانرواست. همينگونه است نيز آيه‌ى مربوط به فرشته‌ى مرگ.

سجده / ١٢: «قُلْ يَتَوَفّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْت».

بگو مى‌ميراند شما را فرشته مرگ. و در برخى آيات ديگر:

انعام / ٦٢: «تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا».

بميرانند او را رسولان ما.