معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٥٤ - زمين

نيست. قابل آن نيست كه چيزى از آن عبور كند؛ كون و فساد در آن محال است و بارى، فلك را جرمى شفّاف مى‌دانستند كه كرات در آن ميخكوب شده‌اند؛ براى ماه و خورشيد و كرات، حركت قائل نبودند بلكه حركت را براى فلك مى‌دانستند.

امّا در قرآن، فلك را چون دريايى مى‌داند كه اجرام در آن حركت دارند و شناورند. پيداست كه منظور فضايى است كه اين اجرام در آن حركت مى‌كنند و مدار حركتشان را در آن فضا، تعيين مى‌كنند. نه آنچنان كه قدما مى‌گفتند: فلك حركت مى‌كند و آنها در فلك ثابتند.

بنابراين، قرآن از ابتدا،«فرضيّه فلكيّات» قديم را مردود دانسته است. به علاوه، قرآن مى‌فرمايد: «كُلٌّ فِي فَلَك» يعنى هر يك در يك فلك شناورند؛ در حاليكه قدما چند فلك محدود، بيشتر قائل نبودند. ضمناً كلمه «يَسْبَحُون» دلالت دارد بر اينكه هر يك از اجرام هم حركت وضعى دارد و هم انتقالى.

پس از اين آيه مى‌توان استفاده برد كه اجرام علوى، همه در حركتند و اين چيزى است كه نجوم جديد، اثبات مى‌كند. آيات ديگرى نيز وجود دارد كه به آنها نمى‌پردازيم.

زمين

در مورد خود زمين، ويژگيهايى در قرآن ذكر شده است كه بيشتر ناظر به منافع انسان بر روى زمين است؛ به همين جهت بحث در مورد اين آيات را مى‌توان به دو شاخه، تقسيم كرد:

١ ـ تدبير جهان.

٢ ـ تدبير انسان.

اينك به طور فشرده و فهرست وار، ويژگيهاى زمين را وامى‌رسيم.

بقره / ٢٢: «الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَْرْضَ فِراشا».

آنكه زمين را براى شما بسترِ(آرامش) قرار داد. فراش يعنى بستر، جاى راحتى و استراحت انسان. اشاره است به اينكه خداوند زمين را چنان آفريده است كه كه شما در آن به راحتى زندگى مى‌كنيد.

طه / ٥٣: «الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَْرْضَ مَهْدا».

آنكه زمين را براى شما جاى آرامش و راحتى قرار داد.

نبأ / ٦: «أَلَمْ نَجْعَلِ الأَْرْضَ مِهادا».

آيا ما زمين را براى شما محلّ آسايش قرار نداديم؟