معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٩٠
نمونههاى آيات:
نساء / ١٢٣و١٢٤: «مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ وَلا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللهِ وَلِيًّا وَلا نَصِيراً وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصّالِحاتِ مِنْ ذَكَر أَوْ أُنْثى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّة».
هر كس كار بدى انجام دهد مجازات آن را خواهد ديد و جز خدا ولىّ و ياورى نخواهد يافت. و كسانى كه كردارهاى شايسته دارند و چه مرد و چه زن، اينان به بهشت خواهند رفت.
مائده / ٨٥: «فَأَثابَهُمُ اللهُ بِما قالُوا جَنّات تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَْنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ».
خداوند به آنان به خاطر گفتن (كلمهى حق) پاداش بهشتهايى مىدهد كه از بُن آنها نهرها روان است؛ و در آن جاودانند. اين پاداش نيكوكاران است.
انعام / ١٢٠: «إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الإِْثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِما كانُوا يَقْتَرِفُون».
آنانكه گناه مىورزند، زودا كه به خاطر آنچه كردهاند، پاداش داده شوند. چه «جزاء» كه در اين آيه بكار رفته است و چه «اجر» كه در برخى آيات ديگر، هر دو قرارداد را تداعى مىكند البتّه صراحت در قرارداد ندارد امّا نخستين چيزى كه به ذهن ما مىآيد در نتيجهى انسى كه با مفاهيم قراردادهاى اجتماعى داريم، همان جزاء قراردادى است.
بقره / ١١٢: «بَلى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ للهِِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ».
آنكه خود را تسليم خدا كند و كار نيكو انجام دهد، نزد خدا اجر آن را خواهد داشت و ترس و غمگينى ندارد.
بقره / ٢٧٧: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ وَأَقامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّكاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُون».
آنانكه ايمان آورند و كردار شايسته بجاى آرند و نماز بر پا دارند و زكات دهند، پاداش خويش را نزد پروردگارشان خواهند داشت و بيمى بر آنان نيست و غمگين نخواهند بود.
آل عمران / ١٧٩: «...وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيم».
اگر ايمان آوريد و تقوا پيشه كنيد. مزدى بزرگ خواهيد داشت.
نساء / ٧٤: «وَمَنْ يُقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيما».
زودا كه خدا به مؤمنان پادافرهى بزرگ بخشد.
نحل / ٩٧: «مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَر أَوْ أُنْثى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُون».
هر كه، از مرد و زن، كار نيك كند در حاليكه مؤمن (به خدا) باشد بدو زندگى پاكى مىبخشيم و مزد او را به حساب بهترين كارى كه كرده است خواهيم داد.