در مقابل اين آيات، آيات ديگرى وجود دارد كه مى‌توان از آنها استظهار كرد كه رابطه‌ى بين اعمال ما و نتايج اخروى آن، بيش از حدّ قرارداد است. يعنى اگرچه خدا اجر را تفضّلاً اضافه مى‌فرمايد ولى اينطور نيست كه صرف قرارداد باشد، بلكه رابطه‌اى عينى و حقيقى بين اعمال و نتايج اخروى آن، وجود دارد.

يكدسته آياتى‌ست كه دلالت مى‌كند بر اينكه اموالى را كه انسان در اين جهان ناحق گرد آوَرَد، خود تبديل به عذاب و شخص، به آنها معذّب مى‌گردد:

آل عمران / ١٨٠: «سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَللهِِ مِيراثُ السَّماواتِ وَالأَْرْضِ وَاللهُ بِماتَعْمَلُونَ خَبِير».

(اموالى كه در جهان مى‌اندوزند) به زودى (در قيامت) طوقى مى‌شود بگردنشان؛ و ميراث آسمانها و زمين از آنِ خداست و خدا بدانچه مى‌كنيد آگاه است.

در روايات داريم كه اگر كسى زمينى از مالك آن غصب كند، در روز قيامت اين زمين تا طبقه‌ى هفتم كره‌ى زمين، به صورت طوقى به گردن غاصب مى‌افتد. (تحرير الوسيله امام ج ٢ ص ١٧٢ كتاب الغصب).

نساء / ١٠: «إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرا».

آنانكه اموال يتيمان را به ستم مى‌خورند؛ (در واقع) در شكم خود آتش مى‌انبارند و به زودى به دوزخ وارد خواهند شد.

مى‌توان از آيه، استظهار كرد كه خود اين مال كه وارد شكم غاصب مى‌شود؛ در حقيقت آتش است گرچه او، آتش بودنش را درك نمى‌كند؛ ولى در آخرت معلوم خواهد شد كه همين مال، آتش بوده است.

توبه / ٣٥: «وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذاب أَلِيم .يَوْمَ يُحْمى عَلَيْها فِي نارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوى بِها جِباهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هذا ما كَنَزْتُمْ لأَِنْفُسِكُمْ فَذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْنِزُون».

آنانكه زر و سيم مى‌انبارند و آنرا در راه خدا صرف نمى‌كنند به عذاب الهى بشارتشان دِه! روزى كه آن زر و سيم را در آتش مى‌گُدازند و پيشانى و پهلو و پشتشان را با آن داغ مى‌كنند. اين همان بود كه براى خود مى‌انباشتيد؛ پس بچشيد آنچه را كه انباشته بوديد.

لقمان / ١٦: «يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّة مِنْ خَرْدَل فَتَكُنْ فِي صَخْرَة أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الأَْرْضِ يَأْتِ بِهَا اللهُ إِنَّ اللهَ لَطِيفٌ خَبِير».