معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣١٣ - دارودسته ى شيطان

و سرانجام به آنان گفتند: اگر كسى اطاعت ازاين دعوت نكند نمى‌تواند كسى را به عجز درآورد و بايد تن به تقدير الهى بدهد و عذاب اعمال خود را بچشد.

دارودسته‌ى شيطان

آيا اغواء شيطان همواره به وسيله‌ى خود او انجام مى‌گيرد يا آنكه دستيارانى نيز براى اين كار دارد؟

قرآن در اين زمينه، تعبيرات متفاوتى دارد:

گاه مى‌فرمايد: ذريّه. كه از اين تعبير مى‌توان دريافت كه شيطان زاد و ولد دارد.

و گاه: جنود و گاهى نيز «قبيل»:

اعراف / ٢٧: «إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ إِنّا جَعَلْنَا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُون».

ابليس و دارودسته‌اش شما را مى‌بيند به طوريكه شما آنها را نمى‌بينيد؛ همانا اين سنّت را نهاديم كه شيطان‌ها دوستان بى ايمانان باشند و بر بى ايمانان، ولايت داشته باشند.

ازاين آيه معلوم مى‌گردد كه شيطان دارودسته نيز دارد.

شعراء / ٩٥: «وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُون».

و سپاهيان ابليس همگى؛ يعنى كسانى را دارد كه در زبان قرآن «جنود» ناميده شوند.

كهف / ٥٠: «أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِي».

آيا مرا وانهاده و شيطان و فرزندانش را ولىّ خويش قرار داده‌ايد؟ و آنان را دوست خود حساب مى‌كنيد؟

در اينجا اين سؤال مطرح مى‌گردد كه اگر شياطين (و جنّ)، ذريّه و فرزند دارند؛ پس بايد نر و ماده داشته باشند آيا واقعاً چنين است؟

دراين باره صريحاً در قرآن چيزى نيامده است امّا مى‌توان از قرآن استشعار كرد:

جن / ٦: «وَأَنَّهُ كانَ رِجالٌ مِنَ الإِْنْسِ يَعُوذُونَ بِرِجال مِنَ الْجِن».

همانا مردانى از انسانها به مردانى از جنّ پناه مى‌بردند.

تعبير رجال در اين آيه اين معنى را به ذهن مى‌آورد كه بايد مانند انسان، نساء هم داشته باشند.

امّا اين دليل قطعى نيست زيرا ممكن است؛ رجال بمعنى اشخاص (مهم) باشد؛ ولى شايد احتمال اوّل روشنتر بنظر برسد كه ذريّه به نصّ قرآن براى آنها ثابت شده است؛ ولى نمى‌توانيم (وجود زنان جنّ) را به قرآن نسبت بدهيم. شايد توليد مثل آنها به صورتهاى ديگر باشد گرچه از روايات كم و بيش وجود نوعى نر و ماده براى آنها ثابت مى‌شود.