احتمالاً چون همين يك تعبير در چند مورد عيناً بكار رفته است، مى‌توان گفت؛ هر دو يكى است. و شايد از روايات هم، همين برآيد و باز به عنوان احتمال مى‌گوييم كه اين روح القدس بايد همان جبرئيل باشد، چون در آيه‌ى ديگرى مى‌فرمايد نازل كننده‌ى قرآن، جبرئيل است و در آيه‌اى ديگر، تعبير روح الامين براى كسى كه قرآن را بر پيامبر(صلى الله عليه وآله) نازل كرده است، بكار رفته:

شعراء / ١٩٣: «نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الأَْمِين».

با تطبيق با آيه‌ى پيشين، بروشنى مى‌توان استظهار كرد كه اين روح الامين همان روح القدس است كه در جايى با اشاره به امانت از «امين» و در جاى ديگر به اعتبار و اشاره به قداست و پاكى‌اش «روح القدس» ناميده شده است.

‌‌‌* * *

در برخى آيات آمده است كه مؤمنان، به وسيله‌ى روحى، تأييد مى‌شوند:

مجادله / ٢٢: «وَأَيَّدَهُمْ بِرُوح مِنْه».

آيا اين نيز همان روح القدسى است كه مؤيّد عيسى(عليه السلام) بود ياموجود ديگرى‌است كه لقب روح به او نيز اطلاق مى‌شود و مقامش نازلتر از روح القدس است. براى اين سؤالها نيز جواب قاطعى از خود قرآن، نداريم.

‌‌‌* * *

در برخى موارد به خود حضرت عيسى على نبيّنا و آله و عليه السّلام، روح اطلاق شده است:

نساء / ١٧١: «وَكَلِمَتُهُ أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْه...».

پسر خدا نبود بلكه كلمه‌ى خدا و روحى از خدا بود. و شايد منشأ اينكه حضرت عيسى «روح الله» ناميده مى‌شود، همين آيه باشد. و امّا مناسبت اين لقب براى او، شايد اين باشد كه پيدايش وى، چون ديگران طبق قوانين مادى و اينجهانى نبوده است يعنى عوامل طبيعى در آفرينش او، نقش مهّمى نداشت. پس مى‌توان گفت: قوام او به همان روحى‌است كه از سوى خدا به مريم القاء شد. به اين اعتبارروح ناميده شد كه نوعى عنايت بدوست و تعبيرى مجازى‌است نه حقيقى، اشاره به جنبه‌ى روحانيت و معنويت اوست كه با اينكه داراى جسم است، به بدنش هم روح مى‌گويند.

***

در يك مورد نيز در قرآن تعبيرى داريم كه احتمالاً به خود قرآن، روح اطلاق شده است:

شورى / ٥٢: «وَكَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا».