ظاهراً به آنروز «سُبات»[١] مى‌گويند و ظاهراً «سَبْتْ» در اصل؛ به همين معناست؛ و لذا اين روز (= شنبه) را تعطيل مى‌كنند و اين مسأله در سِفْر تكوين تورات[٢] مطرح شده است.

ظاهراً اين احتمال خيلى بعيد است زيرا «روزها» از نظر علم جغرافيا عبارتند از مدّت حركت زمين به دور خودش (= حركت وضعى)؛ و در لغت گاه روز را در برابر شب بكار مى‌بريم كه در عربى «نهار» مى‌گويند. و يوم: اعم است از روز تنها و شبانروز.

قبل از پيدايش زمين و خورشيد و آسمان تصوّر روز ممكن نمى‌بود و شنبه و يكشنبه‌اى در ميان نبود. اگر نصّ قاطعى نيز در اينمورد مى‌داشتيم، در نهايت مى‌توانستيم گفت كه: روز در اين مورد يعنى زمانى به اندازه‌ى بيست و چهار ساعت ولى چنين نصّى نيز، نداريم؛ بويژه با ملاحظه اين معنا كه روز (= يوم)، در قرآن ارجمند به معناى ديگرى هم به كار رفته است:

١ ـ يوسف / ٥٤: «قالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنا مَكِينٌ أَمِين».

«امروز تو نزد ما امين و مورد اعتماد هستى». آيا اين بدانمعنى است كه فقط امروز هستى و فردا ديگر نيستى؟

٢ ـ نحل / ٨٠: «تَسْتَخِفُّونَها يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقامَتِكُم...».

در سفر و حضر، سبكبارانيد.

مى‌فرمايد كه شما چادرها و مسكنهاى سبكى (از پوست و امثال آن) در روز سفرتان و در روز اقامت و سكونتتان، درست مى‌كنيد. آيا منظور از يوم در اين آيه يعنى درست در ٢٤ ساعت از سفر يا حضر؟ پيداست كه منظور زمان و هنگام سفر يا حضر است به ويژه با توجّه به طول مدت سفر در آن روزگاران. پس قرآن ارجمند، زندگى مخاطبان خود در اين آيه را به دو بخش: روز سفر و روز حضر، تقسيم كرده است.

٣ ـ حج / ٤٧: «وَإِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَة مِمّا تَعُدُّون».

همانا روزى نزد خداى تو بر شمار هزارسال است.

٤ ـ معارج / ٤: «تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْم كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَة».

فراز مى‌آيند فرشتگان و روح به سوى او، در روزى كه همچندِ پنجاه هزار سال است. آيا در

[١] سَبَتَ:ِاسْتَراح/اَلسُباتُ:اَلنَّوْمُ اَوْ اَوَّلُهُ،/ وَالسَّبْتُ:يَوْمٌ مِنَ الاُْسْبُوعِ بَيْنَ الْجُمْعَةِ وَالاَْحَدِ. [٢] تورات: به معنى اخصّ به اسفار خمسه عهد عتيق (=تكوين، خروج، اخبار، عدد و تثنيه) انبياء (ابراهيم(عليه السلام)، اسحق(عليه السلام)، يعقوب(عليه السلام) و ايام بنى‌اسرائيل در صحراى سينا) و نيز توصيه‌هاى موسى(عليه السلام) در اخلاق و شريعت اطلاق مى‌شود ولى گاهى وبلكه بيشتر مسامحة تمام كتاب مقدس را تورات مى‌گويند.