آنجا هزار و در اينجا، پنجاه هزار بيست و چهار ساعت مورد نظر پوده است يا منظور، نشان دادن طولانى بودن زمانِ عروج و عظمت آن است. هر دو احتمال صحيح است؛ و احتمال اوّل نيز بيجا نيست و ممكن است دقيقاً پنجاه هزار سال طول مى‌كشد نه يك دقيقه كم نه يك دقيقه زياد. و يا در آيه قبل، دقيقاً هزار سال.

٥ ـ مشابه چهار آيه‌اى كه ذكر شد، در نهج البلاعه (درباره شيطان) عبارتى آمده است:

نهج البلاغه / خطبه قاصعه: «وَ قَدْ عَبَدَ اللّهَ سِتَّةَ آلافِ سَنَة لا يُدْرى اَمِنْ سِنِى الدُّنْيا اَمْ مِنْ سِنِى اْلاخِرَة». و شيطان ٦ هزار سال خدا را عبادت كرد؛ كه نمى‌توان دانست از سالهاى دنيايى (ما) يا از سالهاى اخروى است.

بارى، از بررسى اين همه، مى‌توان گفت كه: احتمالِ‌اينكه منظور از شش روز، شش دوره خلقت باشد، بعيد نيست. امّا آيا اين شش دوره، چگونه بوده است و به چه اعتبارى تقسيم شده است؛ چيزى از آيات [و روايات]، بدست نياورده‌ايم.

آنچه كم و بيش از آيات مى‌توان دريافت؛ اين معناست كه براى خلقت آسمان دو روز و براى زمين دو روز و براى «اقوات[١] زمين» چهار روز تعيين فرموده است:

فصلت / ١٢: «فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماوات فِي يَوْمَيْن».

به پايان برد (آفرينش) آن هفت آسمان را در دو روز.

فصّلت / ٩: «قُلْ أَإِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الأَْرْضَ فِي يَوْمَيْنِ ؟».

بگو آيا به خدايى كه زمين را دو روزه آفريد كفر مى‌ورزيد؟

فصّلت / ١٠: «وَقَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيّام سَواءً لِلسّائِلِين».

و به اندازه آورد توشه‌هاى آن (زمين) را در چهار روز؛ به گونه برابر براى پرسندگان.

مى‌توان احتمال داد كه منظور از دو روز، در آفرينش آسمان، دو مرحله خلقت، باشد: در يك مرحله به صورت گاز يا دود (= دخان) و مرحله‌ى بعد، به صورت آسمان هفتگانه.

در زمين نيز به همين قرار: يك روز به گونه‌ى گاز يا مايع و روز ديگر مرحله‌اى كه يه صورت جامد در آمده است.(كه هنوز هم مركز زمين به صورت مايع است).

امّا اينكه شش روز به چه اعتبارى است؛ بطور دقيق و درست، نمى‌توان دريافت. آيا آنچه در آسمان و زمين است، جداجدا، شش روز يا شش مرحله‌ى آفرينش دارند يا آنكه مثلاً دو

[١] اقوات = جمع قوت: روزى‌ها و توشه‌ها.